Vadeli Senet Ve Poliçeler

Senet metninde vade gününü, açık bir şekilde tesbit etmek mümkün değilse senet batıldır. Vade olarak iki çeşit gün gösterilmiş veya tanzim tarihine göre poliçeye, vade olarak geçmiş bir gün yazılmış ise o poliçe de geçerli değildir.

Vade, bir şarta ve örneğin gerçekleşecek bir işe bağlanmak suretiyle tesbit edilemez. “,………….vapurun limana varışında” diye bir vade yazılmışsa, senet yine batıl sayılır. Vade şekillerine gelelim

1) Görüldüğünde (ibrazında)

İbrazında veya görüldüğünde ödenecek poliçenin, muhataba ibraz edilir edilmez ödenmesi gerekir (T.K. mad. 616). İbraz vadeli poliçeler,

“Bu poliçe karşılığında……………….a ibrazında 1.000. TL. sı ödeyiniz.” şeklinde yazılır. İbrazında kaydının eklenmesi zorunlu değildir. Çünkü “Bu poliçe karşılığında” dedikten sonra başkaca bir vade yazılı değilse bu deyim ibrazında veya görüldüğünde anlamına gelir.

Poliçe metninde ayrıca ibraz süresi gösterilmemişse, yani ne kadar zaman içinde ibraz edileceğine dair bir kayıt yoksa, poliçenin en son çekiliş gününden başlayarak bir yıl içinde ibraz edilip bedelinin tahsil edilmesi lâzımdır. Bu sürenin keşideci tarafmdan kısaltılıp, uzatılması mümkün olduğu halde, cirantalar bu süreyi yalnız kısaltabilirler. Hamil bu bir yıl süre içinde ‘poliçeyi muhataba ibraz etmezse rücu hakkını kaybeder.

Keşideci, görüldüğünde ödenecek bir poliçenin, belli bir günden önce ibraz edilmemesi konusunda bir kayıt koyabilir. Bu takdirde, ibraz süresi o tarihten başlar.

İbrazında poliçeler çoğunlukla “mal teslim para teslim” denilen peşin işlemlerde çekilir. Örneğin; Giresun’da Muhittin Acar firması, İstanbul’da Ali Tekinalp firmasına

50.000. liralık iç fındık gönderiyor. Muhittin Acar, malı Giresun’da vapura yükler, konşimentosunu aldıktan sonra İstanbul’daki firma üzerine ibraz vadeli bir poliçe hazırlar. Konşimentoyu, faturayı ve diğer belgeleri bu poliçeye ekler, ya tahsil için veya kırdırmak üzere bir bankaya verir. Bu banka da İstanbul’daki şubesi aracılığı ile poliçeyi muhataba ibraz ettirir. Muhatabın malı çekmek üzere konşimentoyu tesellüm edebilmesi için, poliçe bedelini derhal bankaya teslim etmesi yani ödemesi lâzımdır.

Uygulamada, bu ibraz vadeli poliçeler için hâmil, muhataba karşı bir veya birkaç gün müsadeli hareket etmektedir. Çünkü muhatabın da bu arada hesap kitap için bir zamana ihtiyacı vardır. Bu bakımdan muhatap kendisine ibrazın bir kaç gün sonra yapılmasını isteyebilir. İbrazında bir poliçenin, ‘nihayet bir yıla kadar ibrazı yapılabilir.

Keşideci veya ciranta ibraz süresini sınırlayarak örneğin, bir aydan önce ibraz etmeyin demişse, hamil bu kayda uymaya zorunludur.
Vadeli Senet Ve Poliçeler _3.jpg

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*