Trump’ın başkan olmasının ardından piyasalar

Kamunun Öfkesini Kullanmak

Donald Trump, adaletsiz ticari uygulamaları, güvenliksiz sınırları, kötü okulları, başarısız sağlık reformunu, kontrolsüz milli borcu, keyfi yasal düzenlemeleri, azınlıkları ve yoksulları yüzüstü bırakan bir sosyal güvenlik ağını, devletteki yerleşik yolsuzluğu, İran’a yapılan milyarlarca dolarlık ödemeleri ve ülkeyi kararnamelerle yönetmeyi sert bir dille eleştirerek kamu öfkesinden faydalanıyor.

Hükümetin tepkisizliği bu öfkeyi daha da tırmandırıyor. İnsanlarda hükümetin ne kadar kötü bir performans sergilerse sergilesin asla yön değiştirmeyeceği duygusu hakim.

Trump’ın şikayetlerinin, çözümlerinden daha iyi detaylandırılmış olması, politika üreten kampanyalara alışkın olanlar tarafından eleştiriliyor. 2012’nin kaybeden başkan adayı, kamuoyuna “Amerika’ya İnanın” adında 59 maddelik bir plan açıklamıştı. İyi niyetliydi ama çok uzundu ve birçok seçmeni karmaşıklığıyla sıktı. Seçmenler için çözümlerin ayrıntılı olması gerekmiyor amaç gidişatı tersine döndürmek…

Hükümet “uygulanmaya hazır projeler” için 800 milyar dolar harcadı, sonra bu projeler buharlaştı gitti ve hükümet başarısız olanların görevine son vermek için en ufak bir çaba sarfetmedi. Bu ve buna benzer onlarca felaketin 2012’de seçmenleri harekete geçirmek için kullanılması gerekiyordu.

Trump, geleneksel politikacılardan daha fazla duygu uyandırıyor. Bazı sözleri düşüncesizce, hatalı ve bölücüydü ama birçoğu da gayet isabetliydi, önseçimlerde aldığı rekor desteğin ortaya koyduğu gibi… Başkan Obama, Orlando’daki gece kulübü cinayetlerinden sonra Trump’a saldırdı ama aynı zamanda kendisini Trump’tan gelen “Obama’nın Trump’a Pulse katili ya da İslami terörizme öfkelendiğinden daha fazla öfkelendiği” yumruğuna karşı savunmasız kıldı. Obama’nın öfke dolu saldırısını izleyen herkes Trump’ın ne demek istediğini anladı.

Güçlü duygular rahatsızlık vericidir ama büyük değişimlerin başarılı olması için de duygusallık gerekir. Bağımsızlık Bildirgesi’ni imzalayanlar lafını sakınmayan, sesini yükselten insanlardı özellikle kralı duygusal bir biçimde ve ismen suçlarken… Burada amacım, mevcut sıkıntıları kolonicilerinkiyle eşitlemek ya da Donald Trump’ı yüceltmek değil; büyük değişimi hedefleyen duygusal bir başkanlık kampanyasını savunmak.

Risk büyük. Hükümetin sınırlarını aşarak ailelerimize, özgürlüğümüze, cüzdanımıza, mülkümüze ve mahremimize el uzatması bizi bunaltıyor ve mevcut sistemde bunun önlenmesi mümkün değil. Turmp’ın statükoya öfkesi, seçim kampanyasının coşku ve değişim kararlılığı kazanmasını sağlıyor. Statükoyu yıkmak kolay olmayacak. Kurulu düzen mevcut menfaat sistemini yarattı ve bunu korumak için de sıkı bir şekilde savaşacaktır. Örneğin Washington’daki zenginlik fabrikasını kurmak için onlarca yıl uğraştı, bu arada ülkeyi mali bir çürümeye mahkum etti.

Bir altüst oluş yaşanmadığı takdirde mevcut harcama kuralları daha da hızlı bir mali perişanlığı işaret ediyor: CBO önümüzdeki 10 yıllık süreçte bütçe açığının yılda ortalama 1 trilyon dolar olmasını, harcamaların ise yılda 6 trilyon dolar artmasını bekliyor.

Politik devrim, Birleşik Krallık’ın Brexit oylamasındaki gibi ABD’de de etkili olursa, altüst oluş sonrasında yaratılan demokratik sistemlerin öncekilerden daha iyi çalışması kritik bir öneme sahip. Yeni sistem kişisel özgürlüğü, sınırlı bir federal yönetimi, ulusal güvenliği, özel mülkiyeti ve hukukun üstünlüğünü temel almalı bunlar Amerikan Devrimi ve Anayasası’nın temel değerleri, sosyalizm ve ilericiliğin de antitezi.

Büyük devlete karşı ayaklanma güçlenirken çözümler net: Hükümet vergi oranlarını düşürdüğü, maliyetleri, borcu azalttığı ve istikrarlı bir para arayışına girdiği takdirde ABD daha hızlı büyüyebilir ve daha yüksek bir ortalama gelire ulaşabilir. Hükümet daha düşük maliyetli, daha zararsız, daha verimli federal yasal düzenlemeler ve sağlık politikaları geliştirmeli.

İlerici hareket, mevcut sistemi Washington ve Brüksel’deki merkezi yönetimleri genişletmek için kullanmakta inanılmaz derecede başarılı toplumun aleyhine olsa da. Bir altüst oluşun zenginlik, güvenlik ve eşit fırsatı yeniden inşa eden yeni sistemler yaratması gerekecek.

Trump'ın başkan olmasının ardından piyasalar_2.jpg

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*