Tahvil ve Bono Piyasası’nda işlemler nasıl gerçekleştiriliyor?

Tahvil ve Bono Piyasası’nda işlem yapmak isteyen aracı kuruluşlar, ilgili birimi telefonla arayarak emirlerini iletirler. İşlem yapan aracı kuruluşun yetkili temsilcisi, kendisine verilen kodu piyasa eksperlerine söyledikten sonra işlem yapmak istediği menkul kıymetin niteliklerini alım mı, satım mı valörünü, nominal tutarını, bölünebilme koşulunu, fiyatını veya oranını bildirir.
Emir, piyasa eksperleri tarafından sisteme girilir.
Sistem tarafından oluşturulan emir numarası yetkili temsilciye bildirilir. Temsilci, verdiği emirle ilgili yapmak istediği değişikliklerde kendisine verilen emir numarasını, eksperlere söylemek zorundadır.
Yukarıda da belirttiğimiz gibi Menkul Kıymet ve Para Piyasaları Müdürlüğü, eksperleri, kendilerine iletilen teklif ve talepleri sisteme girerler. Doğrudan alım emirlerinde en yüksek fiyatlı (en düşük oranlı) olanı, doğrudan satım emirlerinde en düşük fiyatlı (en yüksek oranlı) olanı; repo emirlerinde en yüksek olanı; ters repo emirlerinde ise en düşük olanı bilgisayar tarafından belirlenerek bilgi dağıtım ekranları (Reuter, Telera te, Veritel, BDP) aracılığıyla üyelere anında iletilir.
İlgili pazara iletilen emirler içerisinde en iyi talep veya tekliften işlem olması durumunda sonraki bekleyen en iyi teklif veya talep, otomatik olarak ekrana gelir. Daha kötü oranlı emirler, oran ve zaman önceliğine göre sistemde yer alır, fakat ekranlarda görünmez.
Kesin alım satım pazarında aynı oranlı alım ve satım emirleri, ekranda kümülatif olarak görünür. Repo ve ters repo emirleri ise blok emirler olduğu için, aynı oranlı emirler kümülatif olarak değil, zaman önceliğine göre ekranda yer alır. Üyeler, istedikleri takdirde, ekranda yer alan en iyi emir dışındaki geçerli emirleri ögrenebilerler.
İlgili ekranlarda yer alan emirleri karşılamak isteyen üyeler ise, Menkul Kıymet ve Para Piyasaları Müdürlüğü’ne karşıt emirleri iletirler. Emirler, tamamen karşılanabileceği gibi kısmen de karşılanabilir. Piyasada işlem yapan banka ve aracı kurumların isemleri, işlem sırasında ekranlarda yer almaz. Ancak işlem tamalandığında BİST, tarafları birbirlerine bildirir. Bu andan itibaren tarafların sorumluluğu birbirlerine karşı olmaktadır.
Sistemde her pazarda yer alan iki karşıt emrin gerçekleşmesi, o pazara verilmiş emirler oranında fiyat ve zaman öncelikleri gözönünde bulundurularak alımda en yüksek fiyatlı (en düşük oranlı), satımda en düşük fiyatlı (en yüksek oranlı) emirlere öncelik verilerek sağlanır. Başka bir anlatımla, fiyat eşitliği olan emirlerin gerçekleşmesinin yanısıra, var olan alış emrinin fiyatından daha düşük fiyatlı satış emri geldiğinde veya varolan satış emrinin fiyatında daha yüksek fiyatlı alım emri geldiğinde de iki karşıt emrin gerçekleşmesi mümkündür. Fiyat eşitliğinin olması “halinde, sistemde öncelikle varolan emrin fiyatı, işlem fiyatıdır.
Aynı fiyatlı emirlerde zaman önceliği uygulanır. Aynı fiyatlı, emirler ekranda toplanarak yansıtıldığından bir alım veya bir satım emriyle birden fazla karşıt emri aynı anda karşılamak mümkündür.
Repo ve ters repo emirlerinde ise, iki karşıt emrin gerçekleşebilmesinde oran, miktar, başlangıç ve bitiş valörlerinin eşitliği şarttır. Her pazardaki emrin gerçekleşmesi o pazara verilmiş emirler oranında öncelik kuralları gözönünde bulundurularak yapılır.
BİST, piyasada gerçekleşen her işlemi taraflara bildirir. Tarafların, işlemi BİST’ye teyit etmelerine gerek yoktur. Aktif olarak yapılan işlemlerde işlemin teyidi ve karşı taraf, üyeye telefonda anında bildirilic ve işleme ait sözleşme dökümü her iki üyeye de en kısa sürede fakslanır.
Repo ve ters repo işlemlerine ait bölüm kayıtlar, borsa bünyesinde tutulur ve ilgili tebliğ uyarına taraflara teyit formu gönderilmez.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*