TACİR

Ticari ehliyeti olan, kendi adına ticarî işlemlerden biriyle uğraşan gerçek ve tüzel kişilere “Tüccar” veya “Tacir” denir. Kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketler kanunen tüccar sayılan tüzel kişilerdir. Bunlara kısaca “ticari şirketler” denmektedir.

Bir kimsenin tüccar sayılabilmesi için;

Ticari ehliyeti bulunması,

Ticari işlemleri kendi adına yapması,

Ticari işlemler ile uğraşmayı alışılmış sanat haline getirmiş olması yani mesleğinin ticaret sayılması lâzımdır.

Mümessil, vekil, vasi ve müçlür olarak bir ticaret evini yönetenler tüccar sayılmazlar. Bu gibi kimseler kendi adlarına değil, ticaret evi ad ve hesabma hareket etmektedirler. .

Kanun; tüccara ticaret siciline kayıt olunması zorunluluğunu da yüklemiştir. Fakat bu zorunluluk, tüccar sıfatının kazanılmasından sonra başlamaktadır. Yoksa sadece ticaret odasına kayıt olmakla, bankacılık açısından bir kimseyi tüccar saymağa olanak yoktur.

1) Ticarî ehliyet

Ticari ehliyet, ticaret yapabilmek, ticarî bir işlem yapabilmek için kanunca gereken koşulları taşımak demektir. Örneğin; 18 yaşını bitirmemiş olanlar, memur, hakim, subay gibi meslekleri ticari işlerle uğraşmaya elverişli olmayanlar ticari ehliyet sahibi sayılmazlar.

Buna karşılık; 18 yaşını bitirmiş olanlar, deli, mahkûm ve sabıkalı olmayanlar ticari ehliyeti haiz sayılırlar ve yapacakları ticari işler hakkında bir yasak yoksa ticaret yapabilirler.

2) Ticarî işlem

Bir kazanç ve kâr sağlamak üzere ekonomik bir amaç izlenerek ticari bir yöntem ve örgüt içinde yapılan işler anlaşılır bu işlemleri şöyle sıralayabiliriz

Kâr etmek amacıyla satmak için her hangi bir eşyayı almak,

Kâr etmek amacıyla başkasına kiraya vermek üzere herhangi bir yer kiralamak,

Kendi toprağının mahsulünü veya madenini satmak, işletmek üzere daimi bir yer açmak,

Her çeşit malzeme taahhüdü, inşaat, imalât yapmak,

Matbaacılık, gazetecilik, kitapçılık, yayın, ilân ve istihbarat işleri yapmak,

Tiyatro, sinema, otel, han ve lokanta gibi genel yerler, özel okul, hastane ve açık satış yerlerini işletmek,

Umumi mağazalar, diğer depo ve ambarları işletmek,

Borsa ve kambiyo işleri yapmak,

Bankacılık, sigortacılık (Sosyal Sigortalar hariç), saraflık yapmak,

Kara, deniz ve havada, nehir ve göllerde yolcu ve eşya taşımak,

Acentelik, tellallık, komisyonculuk ve diğer bütün tavassut işleri, bunlara benzer diğer işleri yapmak, ticari işlem yapmak demektir.

Yukarıda sıralanan ve nitelik bakımından bunlara benzeyen işlerle uğraşmak üzere kurulan ticarethane, fabrika veya ticari şekilde işletilen müesseseler (kuruluşlar) “Ticari iş letme” sayılır.

Fabrikacılık; hammadde veya diğer malların makine ya da diğer teknik araçlarla işlenerek yeni ürünler meydana getirilmesidir (T.K. mad. 11, 12, 13).

Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına İşleten kimseye “tacir” dendiğine göre (T.K. mad. 14) tacirin; bir ticari işletmeyi kurup açtığını; sirküler, gazete, radyo ve benzeri duyuru araçlarıyla halka bildirmiş ya da işletmesini ticaret siciline kaydettirerek durumu ilân etmiş olması (işletmeye fiilen başlamamış olsa da) gerekmektedir.

Bir ticari işletme açmış gibi kendi adına, ister adi bir ortaklık veya her ne şekilde olursa olsun hukuken varsayılmayan diğer bir ortaklık adına, ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyi niyet sahibi üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur (T.K. mad. 14).

Tacirler’e yeni Genel Müdür

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*