SOSYAL SİGORTALAR

Fertleri uğradıkları tehlikelerin zararlarından kurtarmaya çalışan ve sigortacılık prensipleriyle işleyen bir güvenlik aracıdır.

Sosyal Sigortaların önemli karakteristiği şudur

Sosyal Sigortalardan ancak ve prensip itibariyle lehlerine prim ödenenler yararlanmakta, bunun sonucu olarak sadece toplumun veya nüfusun bir kısmı korunabilmektedir.

Böyle olunca Sosyal Sigortalar; işçi sigortaları, Sosyal Yardım ve Sosyal Güvenlik gibi benzer kavramlardan ayrılmaktadır. işçi sigortalan da Sosyal Sigortalar gibi prim ve yükümlülük esasına dayandığı halde sadece işçileri kapsamına aldığı ve belirli bazı tehlikeler karşısında sadece işçinin şahsına yardımda bulunduğu halde Sosyal Sigortalardan prim ödeyenlerin aileleri de yardım görebilmektedir. Şu halde;

Sosyal Sigortalar İşçi sigortalarına göre daha geniş bir kitleyi hayatın çeşitli tehlikelerine karşı korumaktadır.

Sosyal Yardım Sosyal Sigortalar gibi prim ödeme esasına dayanmıyan, devlet bütçesi veya belli bir amaca ayrılmış özel vergilerle finanse edilen yardımları ifade etmektedir.

Sosyal Güvenlik ise Sosyal Sigortaları ve Sosyal Yardımları içine alan çok geniş bir kavramdır. Sosyal Güvenlikte primler yanında devlet de finansmana katılmaktadır. Sosyal Güvenlik sisteminden kazanç yerine ihtiyaç esas alınmakta ve bütün vatandaşlara meslekteki yerleri ve statüleri ne olursa olsun istenebilir bir hak olan karşılıklar sağlanabilmektedir.

Sosyal Sigortalar; fertleri bazı risklere karşı koruma amacıyla kurulmuşlardır. Maddi ve manevi ihtiyaçları sonsuz bulunan insanın; dünyanın neresinde, hangi devrinde yaşarsa yaşasın her an türlü tehlikelerle karşı karşıya bulunduğuna şüphe yoktur. Bu tehlikeler; hastalık, maluliyet, yaşlılık, analık, ölüm gibi fiziki tehlikeler olduğu kadar işsizlik gibi ekonomik bir tehlike de olabilir.

Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamına girenler; iş kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm gibi tehlikelere karşı sigortalanmaktadır.

1) İş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası

506 sayılı kanunun 11 ci maddesine göre amaç; iş kazasına ve meslek hastalığına uğrayanlara sağlık yardımı, geçici iş görmezlik ödeneği, sürekli iş görmezlik geliri sağlamaktır. Ayrıca bu sigortalılara muhtaç olduğu âraç ve gereci de vermek, onların yurt’

içinde veya yurt dışında gerekli tedavilerini yaptırmak, cenaze masrafı karşılığım vermek ve ölümünde hak sahiplerine gelir sağlamak gibi yardımda bulunmaktır. Bu çeşit sigorta priminin tamamı işverenler tarfaından verilir. Primin oranı % 6 yı geçmez, (madde 73/A)

2) Hastalık sigortası

Sigortalıya ve prensip bakımından ailesine iş kazaları ve meslek hastalıkları dışında kalan hastalıklarda yardımlar sağlamaktadır. Hastalığın gerektirdiği klinik ve hastane muayene ve tedavileriyle ilâçlar sağlanır. Hastalık sigorta priminin oranı; yarısı işveren tarafından yarısı da sigortalı tarafından ödenmek üzere % 8 dir.

3) Analık sigortası

Sigortalı kadının ve sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının analığı halinde sağlanan yardımlardır. Bu yardımlar aslında 5 noktada toplanmaktadır

Gebelik muayenesinin yaptırılması ve gerekli sağlık yardımlarının sağlanması,

Doğumda gerekli yardımların sağlan1 ması,

Emzirme yardım parası verilmesi,

Sigortalı kadının doğumdan önfce ve sonra işinden kaldığı günler için ödenek verilmesi ve

Analık hali dolayısıyla gerekirse yurt içinde başka bir yere gönderilmesi, gibi yardımlardır.

Analık sigortası primi sigortalının kazancının % 1 idir. Bu primi işveren verir.

4) Malûllük sigortası

Çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirdiği ve sağlık kurullarınca çalışamaz durumda olduğu tespit edilen sigortalılara sağlanan yardımdır. Bu yardım, şüphesiz malûllük aylığı bağlanmakla olur. Ancak, malûllük aylığının bağlanabilmesi için ilgilinin en az 5 yıldan beri sigortalı olması ve toplam 1800 gün prim ödemiş bulunması şarttır.

5) Yaşlılık sigortası

Yaşlılık aylığından yararlanmak üzere, 506 sayılı kanunun 60 inci maddesinde gösterilen şartları yerine getirmiş olan sigortalılara sağlönan yardımlardır. Bunlar, sigortalıya yaşlılık aylığı bağlanması ve toptan ödeme yapılması gibi yardımlardır. Yıllık yaşlılık gelirinin hesaplanmasında, malûllük gelirinin hesaplanmasındaki yol izlenir. Yıllık yaşlılık geliri ortalama yaşlılık kazancın % 70 i kadardır.

6) Ölüm sigortası

506 sayılı kanunun 66 cı maddesinde gösterilen şartları taşıyan sigortalının ölümü halinde hak sahibi kimselere yapılan yardımlardır. Ölüm sigortasından üç türlü yardım sağlanır.

Ölen sigortalının eşine, çocuklarına ana babasına aylık bağlanması; Sigortalının eş ve çocuklarına bağlanan aylıkların toplamı sigortalının aylığından aşağı olması şartına bağlıdır.

Ölen sigortalının hak sahibi kimselerinden hiçbiri ölüm sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanamadığı takdirde bunlara toptan öoeme yapılır.

Ölen sigortalı için cenaze masrafları karşılığı verilir.

Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, sigortalının kazancının % 11 idir. Bunun % 5 ini sigortalı, % 6 sim işveren verir.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık… – Ankara Meslekte …

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*


− 1 = 5