Senet Nasıl Tahsil Edilir?

Görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenecek bir poliçenin vadesi, kabul şerhinde yazılı tarihe veya protesto tarihine göre tayin olunur (T.K. mad. 617/1).

Bu poliçeler muayyen vadeli poliçeler gibidir. Birinde bir ay, iki ay gibi süreler poliçenin tanzim tarihinden başlayarak, diğe mide ise poliçenin ibrazından başlayarak hesap olunur.

Bu çeşit bir poliçe ibraz edildiği gün kabul edilmiş ve kabul tarihi poliçe üzerine yazılmıştır. Vadesi bu tarihe göre saptanır. Örneğin, görüldüğünden 31 gün sonra ödenecek bir poliçe 15 Martta kabul edilmiş olsa, poliçenin vadesi 15 Nisana rastlar, bu tarihte ödenmesi lâzımdır.

Poliçe, ibraz edildiği zaman kabul edilmiş ve fakat kabul tarihi poliçe üzerine yazılmamıştır. Hâmil, bu eksikliğin farkına varır da, bir protesto ile belgelerse, poliçenin vadesi, protesto tarihinden başlayarak işlemeğe başlar. Yukarıdaki örnekte olduğu gibi, poliçe 15 Martta ibraz olunduğu ve o tarihte kabul gördüğü halde üzerine tarih konmamış ve 17 Martta hâmil farkına vararak derhal protesto etmiştir. Bu takdirde süre 17 Marttan işlemeğe başlar ve vade 17 Nisan olur.

Muhatap poliçeyi kabul etmiş, fakat tarih atmamıştır. Hamil de bu eksikliği zamanında bir protesto ile saptayamamıştır. Ortada başlangıç sayılacak bir tarih bulunmadığına göre vade nasıl belirlenecektir? Bu takdirde poliçe, kabule arz için öngörülen sürenin son günü kabul edilmiş’ sayılır (T.K. mad. 617/2). Örneğin 15 Mart tarihli ve görüldüğünden itibaren 1 ay sonra ödenecek bir poliçeyi gözönüne alalım Bu poliçe, keşideci ve cirantalardan biri tarafından konulmuş başkaca bir kayit olmadığı takdirde 1 yıl içerisinde kabul için ibraz olunabilir. Demek oluyor ki, bu poliçenin ertesi yılın 15 Martına kadar ibrazı yapılabilir. O halde bu poliçe 15 Martta kabul edilmiş sayılır ve vade ertesi yılın 15 Nisanına rastlar.

Muhatap böyle bir poliçeyi kabulden kaçınmışsa bu takdirde protesto tarihine bakılır. İbraz ve kabul etmeme, protesto gününde olmuş sayılır.

Keşide gününden muayyen bir müddet sonra

Ticaret Kanununa göre vade, senet tarihinden itibaren olmak üzere saptanabilir. Örneğin “Bu poliçe karşılığında, tarihinden 61 gün sonra 2.000. TL. ödeyiniz” şeklinde yazılı bir poliçede ödeme gününü (vadeyi) saptamak için önce senet tarihine bakılır ve bu tarihe, gösterilen süre eklenerek vade bulunmuş olur.

Senette gösterilen sürenin başladığı gün hesaba katılmaz. Örneğin; senedin düzenlenme tarihi 2 Mayıs ve günü 21 ise, vade 23 Mayıs’tır.

Süre, hafta veya ay olarak da belirlenebilir. “Tarihinden itibaren 3 hafta sonra”, “Tarihinden itibaren iki ay sonra” gibi. Tarihinden iki ay sonra ödenmek üzere düzenlenen poliçenin vadesi, ödeneceği ayın mukabil tarihinde girer. Örneğin, 2 Mayıs tarihli ve 3 ay vadeli poliçenin vade günü 2 Ağustos’tur. Vadeye karşılık tarih olmadığı takdirde, vade o ayın son günü olarak kabul edilir. Örneğin; 31 Aralık tarihli iki ay vadeli bir poliçenin vadesi Şubat ayına rastlıyacak, fakat Şubat ayında mukabil tarih olmadığı için, bu poliçenin vadesi Şubat ayının son günü girer, Şubat 28 den çıkıyorsa vade 28, Şubat 29 çıkıyorsa vade 29 Şubattır.

Muayyen bir günde

Belli bir günde örneğin; 3 Mayıs 197… gününde ödenmek üzere diye düzenlenmiş bir senedin o gün (25 Mayıs 197… günü) ödenmesi lâzımdır.

Vade gününün rakamla gösterilmesi şart değildir. Vade saptanırken ayın başı, ortası, sonu denilebilir. Senette bu deyimler kullanılmışsa, vade ayın birinci, onbeşinci ve sonuncu günü demektir.
Senet Nasıl Tahsil Edilir?_0.jpg

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*