Para Piyasaları

PARA KIYMETİ

Bir para biriminin satın alabildiği mal ve hizmet (dış ödemelerde döviz) miktarıdır. Mal ve hizmet satın alma gücü, paranın kıymetine ölçü olmaktadır. Kıymet kavramı genellikle bir malın diğer bir malla değiştirme oranını belirtir ve bunun için de para birimi kullanılır.

Paranın kıymetini ölçmek için çeşitli mal ve hizmetten ne kadarını satın aldığını bulmak gerekin Bunun hesabı ise mutlak bir rakamla ifade edilemez, ancak nisbî olarak belirtilebilir. Yani tespit edilen bir esasa göre para kıymetindeki değişmeler gösterilin

Paraya karşı beslenen güven, paranın satın alma gücündeki istikrara bağlıdır. Pa ranın satın alma gücünde devamlı düşmeler varsa yani paranın kıymeti düşüyorsa halkın paraya karşı güveni sarsılır.

Paranın kıymetini hesaplamak için fiyatlar genel seviyesindeki (ve kambiyo kurlarındaki) değişmeler dikkate alınır. Her malm fiyatındaki değişme aynı olmayabilir. Zaman ve mekân farkları fiyatlar arasında bir farklılaşma meydana getirebilir. Bu bakımdan fiyatların ortalaması alınır ve buna göre endeksler hazırlanır.

PARA TALEBİ

Para talebi, ekonomi süjelerinin (maddelerinin) ihtiyaç duydukları birinci derece likiditeler toplamıdır.

Likidite, kullanılabilecek durumda olan satın alma gücüdür. Şahısların ve firmaların ceplerindeki, kasalarındaki para ile Bankalardaki cari hesapları ve derhal tahsil edile bilir diğer alacakları birinci derece likidite niteliğindedir.

PARA TÜRLERİ

1) Mal para

Bu çeşit ödeme aracı; kendi öz kıymeti yani içindeki değerli maden miktarı resmi değerine eşit olan ödeme aracıdır. Altın sikkeler, mal para’nın klâsik örneğidir.

2) Temsilî paralar

Kıymetli madene çevrilebilir ödeme araçlarıdır. Altın standardında ve çift maden sisteminde Merkez Bankalarının çıkardıkları paralar temsili idi.

3) Ufaklıklar

Küçük ve kesirli ödemelerde kullanılmak üzere basılmaktadır. Ufaklık içindeki madenin değeri, temsil ettiği satın alma gücünden az olabilir.

4) Fiyat para

Yahut “kâğıt para” ve “kaime” denilen ödeme araçlarının değerini garanti eden kıymetli maden karşılığı yoktur. Bunlar devletin kanun kuvvetiyle desteklediği ve alışkanlıkla tedavül eden paralardır. Bugün dünyada tedavül eden ödeme araçları kaime niteliğindedir.

5) Konvertibl para

Bunun özelliği, istenildiğinde kıymetli madene ya da dövize çevrilmesidir. Konyer tjbl paralar serbest döviz niteliğindedir.

6} Kaydr para

Efektif karakterinde olmayan satın alma gücüdür. Hesaptan hesaba nakij suretiyle ya da çek keşidesiyle tedavül eden satıh alma gücü, kaydî paradır.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*