Kaç türlü borsa emri vardır?

Müşteri emirleri, üye temsilcileri tarafından seans içinde borsa bilgisayar sistemine transfer edildiğinde borsa emri niteliğini kazanırlar. Borsa emirleri, normal emirler, özel emirler ve küsurat emirler olmak üzere üç türlüdür. Şimdi bunları kısaca açıklayalım.
1) Normal Emirler: İşlem birimi halinde, yani küsuratsız ve tam olarak 1 lot (1000 adet ya da 1.000.000 TL) ve katlarında oluşan emirlerdir. Ancak bunun istisnası olarak Petrokent Turizm hisse senedinin 1 lotu 1020 adet yani (1.020.000 TL) ve T. İş Bankası A tertibi hisse senedinin I lotu ise 100 adet, yani 100.000 TL nominaldir. (Normal lot seansında yine istisna olarak T.ls Bankası kurucu hisseleri, 1 adet üzerinden işlem
görmektedir.) Fiyatlı girilen her emir, ilgili hisse senedi için belirlenen bir defada sisteme girilebilecek lot miktarı ile sınırlandırılmıştır. Ancak arka arkaya araya başka bir üye tarafından verilen emrin girmesine gerek olmadan sınırsız defa emir girilebilir.
Piyasa emirleri yani fiyatsız girilen emirler için ise miktar sınırlaması getirilmemiştir. Ancak, bir hisse senedinin işlem görebileceği piyasa emri, karşı emirlerin toplamı ile hissenin halka açık miktarı veya blok emir miktarı ile sınırlandırılmıştır.
Normal emirler, limitli ve piyasa emirleri olmak üzere 2’ye ayrılır.
a) Limitli Emirler: Limitli emirler; limit fiyatlı emirler, limit fiyatlı ve aktif işlem koşullu emirler, özel limit fiyatlı emirler ve limit değerli emirler olmak üzere 4’e ayrılır. Şimdi bunları kısaca açıklayalım.
1 Limit Fiyatlı Emirler: Fiyat ve miktarın birlikte girildiği girilerek sadece fiyat verilerek sisteme aktarılan emirlerdir. Belirli bir fiyata kadar olan bütün emirleri karşılamak amacıyla girilir. Bu emirler, belirtilen fiyat seviyesine kadar tüm fiyat seviyelerindeki tüm emirleri karşılar. Eğer üyenin kendisine ait emirleri daha fazlaysa girilen emir, iptal edilir.
4 Limit Değerli Emirler: Özel limit fiyatlı e nirlerin belirli bir tutar sınırı konmuş olan emirlerdir. Önce miktar, sıfır (0) olarak girilir. Daha sonra fiyat girilir. Emre maksimum işlem değeri TL olarak verilir. Bu tür emirler için “maksimum değer”, limit blok emir miktarıdır. Eğer üyenin kendisine ait emirleri daha fazlaysa girilen emir, iptal edilir.
Sistem, belllirtilen tutardan fazla olmamak koşuluyla, belirtilen fiyat seviyesine kadar, en iyi fiyatlı emirlerden başlayarak tüm fiyat seviyelerinde işlem gerçekleşmesine imkan sağlar. Eğer belirtilen fiyat seviyesine ulaşmadan girilen tutar karşılanırsı, karşılanan tutardan fazla işlem olmasına sistem, izin vermez.
b) Piyasa emirleri: Fiyatsız, sadece miktar belirtilmek suretiyle gireln emirlerdir. (Minimum özel emir miktarını aşan ve fiyatsız girilen emirler için işlem gerçekleşmeden önce sistem farklı renkte bir uyarı mesajı verir)
4 Limit Değerli Emirler: Özel limit fiyatlı emirlerin belirli bir tutar sınırı konmuş olan emirlerdir. Önce miktar, sıfır (0) olarak girilir. Daha sonra fiyat girilir. Emre maksimum işlem değeri TL olarak verilir. Bu tür emirler için “maksimum değer”, limit blok emir imtarıdır. Eğer üyenin kendisine ait emirleri daha fazlaysa girilen emir, iptal edilir.
Sistem, belirtilen tutardan fazla olmamak koşuluyla, belirtilen fiyat seviyesine kadar, en iyi fiyatlı emirlerden başlayarak tüm fiyat seviyelerinde işlem gerçekleşmesine imkan sağlar. Eğer belirtilen fiyat seviyesine ulaşmadan girilen tutar karşılanırsa, karşılanan tutardan fazla işlem olmasına sistem, izin vermez.
b) Piyasa Emirleri: Fiyatsız, sadece miktar belirtilmek suretiyle girlen emirlerdir. (Minimum özel emir miktarını aşan ve fiyatsız girilen emirler için işlem gerçekleşmeden önce sistem farklı renkte bir uyarı mesajı verir Bütün piyasa emirleri, “Kalanı İptal Et” şeklindedir ve geriye kaha karşılanmamış miktar, sistem tarafından otomatik olarak iptal edilr.
Girilen piyasa emri, en iyi fiyatlı karşı emirlerle istenilen miktarda eşleşir, şöyle ki, emir miktarını tamamı karşılanıncaya kadar en iyi fiyatlı karşı emirlerle istenilen miktarda eşleşir. Şöyle ki , emir imtarının tamamı karşılanıncaya kadar en iyi fiyatlı emirlerden başlayarak emir bir sonraki fiyat seviyesindeki emirler ile eşleşmeye devam eder. Girilen emirde, tüm karşı emirler karşılandığı halde, geriye karşılanmamış miktarın kalması durumunda, kalan miktar otomatik olarak sistem tarafından iptal edilir. Karşı emirlerin bulunmadığı ve piyasanın oluşmadığı durumlarda, girilen piyasa emirinin tamamı iptal edilecektir. Dolayısıyla, bu durumda sadece limit fiyatlı emir girişine izin verilir. Eğre üyenin kendisine ait emirleri daha fazlaysa girlen emir, iptal edilr.
2 Özel Emirler: Verilen emirdeki miktarın, Borsa Yönetim Kurulu tarafından belirlenen limitin üzerinde olduğu emirlerdir. Özel emir miktarı, hisse bazında geçerli olan miksimum lot sayısı ve baz fiyatı ile şu şekilde ilişkilendiriImiştir.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*