Insider trading ne demektir ?

Bütün uluslararası borsalarda en çok rastlanan ve en çok tartışılan problemlerin başında “insider trading” yani “içeriden öğrenenlerin ticareti” gelmektedir. Bizim borsamı zın kurulmasından sonra bu konu tartışılmaya başlandı ve nihayet son yıllarda önemli eleştiri noktalarından biri oldu.
Gerçekten de bütün borsalardan en önemli konuların başında “bilgi” gelmektedir. Bilgi ise taze ve hızlı olduğu ölçüde önemlidir. Büyük çıkarların döndüğü borsalarda bazı kişiler şirketlerle ilgli çeşitli yollarla elde ettiği bilgileri satmak yani “insider trading” yapmak suretiyle haksız kazançlar sağlamaktadır.
İşte bu haklı eleştirilere son vermek, seryame piyasasına güven sağlamak ve nihayet uluslararası piyasalarda entegrasyonunu sağlamak amacıyla uzun bir süreden beri yütürü len çalışmalar geçtiğimiz mayıs ayından tamamlandı. İnsiden trading Jlk defa yasa düzeyinde ele alınarak yeni Sermaye Piyasası Kanunu’nda düzenlendi, tanınmı ve yaptırımı ayrıntılı bir şekilde hükme bağlandı.
Sermaye Piyasası Kanunu’nda insider trading “Sermaye piyasası araçlarının değerini etkileyebilecekse, henüz kamuya açıklanmamış bilgileri kendisine veya üçüncü kişilere çıkar (menfaat) sağlamak amacıyla kullanarak,sermaye piyasasında işlem yapanlar arasındaki fırsat eşitliğini bozacak şekilde mameliki (kendi mal varlığına)yarar sağlamak veya bir zararı bertaraf etmek”olarak tanımlanmaktadır. Kanun, içeriden öğrenenlerin ticaretini yapanların kapsamını oldukça geniş tutarak bu kişileri, sermaye piyasası araçlarını ihraç edenlere, sermaye piyasası kurumlarının veya bunlara bağlı veya bunlara hakim işletmelerin yönetim kurulu başkan ve üyeleri, yöneticileri, deneticileri, diğer personeli ve bunların dışındaki meslekleri veya görevlerini ifa etmeleri sırasında bilgi sahibi olabilecek durumda olanlarla, bunlarla ilişkili nedeni ile doğrudan veya dolaylı olarak bilgi sahibi olabilecek durumdaki kişiler olarak sıralamıştır.
Tanımdan da görüleceği üzere örneğin hisseleri borsada işlem gören A.Ş.’nin muhasebecisi henüz açıklanmamış olan şirket karını yatırımlardan çok daha önce öğrenip borsada hisse satım ya da alımı yaptığı takdirde “insider trading” fiilini işlemiş demektir. Buna benzer şirketin sermaye artışları, yatırım kararları gibi başka konularda kamuya açıklanmadığı halde şirket hisselerinin alınıp satılması aynı kavram içinde değerlendirilmektedir. Yine kanuna göre anonim ortakların ve sermaye piyasası kurumlarının (örneğin SPK ve BİST başkanı, yardımcıları, kurul üyeleri) veya onlara bağlı veya onlara hakim
işletme yönetim kurulu başkan ve üylerinin kamuya açıklanmamış bilgileri kullanarak alım satım yapmaları bu kapsamda değerlendirilmektedir. Yine Kanun’a göre örneğin yönetim kurulu toplantılarına çay götüren şirketin çaycısı bile toplantıda veya Yönetim Kurulu üyelerinin herhangi birinden hisselerin fiyatını etkileyebilecek bir bilgiyi elde ederek (öğrenerek) ticaret yapması da bu çerçevede ele alınmaktadır.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*