Halka arzda fazlalık olması, borsayı nasıl etkiler?

Bizim gibi serbest piyasa ekonomisinin henüz tam olarak oturmadığı ülkelerde önemli bir sorun, devlete ait kuruluşların verimli çalışmamaları nedeniyle kaynak israfına, bütçe açıklarına ve bunun uzantısı olarak da enflasyonist baskıların artmasına önemli ölçüde katkıda bulunmasıdır.
İşte bu kuruluşları, rantabl hale getirmenin ve yukarıda saydığımız sakıncaları gidermenin en önemli yolu bu kuruluşları özelleştirmektedir. Özelleştirme, blok satış yoluyla veya halka arz yoluyla olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilebilir. Biz burada halka açılma yoluyla piyasada hisse senedi arzında bollaşma meydana gelmesi halinde borsanın bundan nasıl etkileneceği üzerinde durmak istiyoruz. Hemen belirtelim ki, son yıllara kadar mülkiyeti konusunda oldukça kıskanç davranan Türk özel sektörü de son yıllarda iç piyasada ve uluslararası alanda rekabet edebilmek ve yeni yatırımlara gidebilmek için halka açılma yoluna gitmektedir. Dolayısıyla konuya bu açıdan bakacağız. Hangi yöntemin uygulanacağı, ilgili kuruluşların bulunduğu sektöre ve sahip olduğu büyüklüğe, iç ve dış piyasalardaki rekabet durumuna göre değişir.
Halka arz, birçok yönüyle borsa üzerinde etkili olan bir operasyondur. Hisselerin satış fiyatı, satış zamanı önemli konulardır. Bunun yanısıra borsayı en fazla etkileyen konuların başında da halka arzedilen hisselerin miktarı gelir. Eğer halka arzedilecek hisselerin miktarı aşırı derecede olursa, bu durum piyasada arz bolluğuna yol açar ve dolayısıyla borsada hisse senetleri düşüş sürecine girebilir. Oysa böyle operasyonlarda, piyasanın arz ve talep dengesinin gözetilmesi gerekir. Çok sınırlı halka arz ise, talebin doyurulmamasına ve fiyatların aşırı
yükselmesine neden olabilir. Sınırlı hisse arzı, taşıma su ile değirmen taşının dönmesine benzer. Aşırı arz ise, bir hastaya aşırı dozda ilaç verip öldürmeye benzer. Yani dozajında verildiği takdirde iyileştirici etkisi olan ilaç, dozu iyi ayarlanmayıp fazla verildiğinde nasıl öldürücü etki yaparsa aşırı derecede hisse arzı da borsada benzeri bir etki yapar.
O halde gerek devletin, gerekse özel sektörün halka arza giderken piyasada arz talep dengesinin bozulmamasına dikkat etmesi gerekir. Satışlar, kademeli olarak, yani emdire emdire yapılmalıdır. Başka bir deyişle piyasanın bu hisseleri hazmetmesi gerekir. Aksi takdirde özellikle küçük yatırımcılar borsada büyük kayıplarla karşılaşırlar ve bu da borsanın uzun süreyle sarsılması anlamına gelir.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*