HACİZ veya HACZ

Haciz; bir alacağın tahsili maksadiyle İcra Memuru tarafından borçlunun mallarına el konulması demektir.
Borçlunun mallarına haciz konulabilmesi için hacizle sonuçlanacak olan takibin kesinleşmesi lâzımdır. Takibin kesinleşmesi için, alacak ilâma bağlanmamışsa ödeme emrinin tebliğinden sonra, İşleyecek olan 7 günlük sürenin itirazsız geçmesi ve para borcunun ödenmemiş olması gerekir.

A HACİZ TALEBİ

Ödeme emrinin veya takibin kesinleşmesi üzerine, alacaklı İcra Dairesinden borçlunun haczedilmesini isteyebilir. Alacaklının haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren 1 yıl geçmekle düşer (i.if. K. mad. 78/3). Yeniden haciz isteyebilmesi için alacaklının yenileme talebinde bulunması ve yeniden harç ödemesi gerekir.
İcra Memuru, alacaklının haciz talebi üzerine, borçlunun taşınır, taşınmaz malları ile alacak ve haklarından; alacaklının alacağına (faiz ve masraflarda dahil) yetecek kadar haciz koyar.

B _ HACZİN YAPILMASI

Borçlunun mallarının bilinebilmesi için, borçlunun mal beyanında bulunması mecburiyeti konulmuştur. Mal beyanında bulunmayan borçlu cezalandırılır (İ. İf. K. mad. 74, 77).

Borçlu, haczi yapan İcra Memurunun talebi halinde kilitli yerleri ve dolapları açmaya ve diğer eşyayı göstermeye mecburdur. Aksi halde zor kullanılabilir (İ. İf. K. mad. 80, 81).

İcra Memuru, haczettiği malları ve değerlerini gösterir bir haciz tutanağı düzenler. İcra Memuru haczettiği malların muhafazası için gerekli tedbirleri alır. Örneğin haczedilen mal menkul ise bir yediemine teslim eder, gayrimenkul ise Tapu Dairesine bildirir.

Borçlunun üçüncü kişilerden olan alacaklarına (örneğin bir bankadaki mevduatına) haciz konulunca Bankaya haciz ihbarnamesi gönderilir (İ. İf. K. mad. 89). Bu ihbarname ile borçlunun bankada parası olup olmadığı varsa ödeme yapılmaması hususu hatırlatılır. Banka veya herhangi üçüncü bir şahıs, bu haciz ihbarına 7 gün içinde cevap vermezse mevduat veya alacak var kabul edilir, icra üçüncü şahsı sorumlu tutar.

Banka, banka sırrı olduğu gerekçesiyle resmi mercilere bilgi vermekten kaçınamaz. Birinci haciz ihbarnamesine cevap verilmediği takdirde, icra’dan ikinci haciz ihbarnamesi gönderilir. Bununla da borçlunun alacağı bulunmadığının tesbiti için alacaklıya karşı bir menfi tesbit davası açabileceği, açılmazsa borcu icra dairesine ödemesi gerektiği bildirilir. Örneğimizde banka 7 gün içinde bu davayı açmazsa artık borçtan kurtulamaz. Banka bu davada takip edilen borçlusunun mevduatı olmadığını isbat ederse, borcu ödemekten kurtulur.

C HACZİ CAİZ OLMAYAN ŞEYLER

Borçlunun ve ailesinin yaşaması ve ekonomik varlığını sürdürebilmesi için (insanlık ve kamu düzeni düşüncesiyle)

borçlunun bazı mal ve haklarının haczedilmiyeceği kabul edilmiştir (I. İf. K. mad. 82 83). Örneğin;

Borçlunun kendisi ve mesleği için lüzumlu elbiseleri,

Vazgeçilmesi kabil olmayan mutfak takımları,

Borçlunun meslek ve sanatı için lüzumlu olan alat ve edavatı (araç ve gereçleri),

Borçlunun haline münasip evi, gibi şeyler haczedilemez. Ama ihtiyaçtan fazla eşya varsa haczedilir.

Özel kanunlarda gösterilen bazı hak ve alacaklar da haczedilemez. Bu arada Devlet mallan, malûllük, şehit aylıklarını zikredebiliriz.

Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müştenit olmayan nafakalar, emekli maaşları, borçlu ve âilesinin geçimleri için gerekli olan miktar ayrıldıktan sonra geri kalan kısım haczedi lebilir. Geçinmeleri için ne kadar ayrılması gerektiğini icra memuru takdir edecektir. Ancak, haczedilecek kısım, yukarıda belirtilen gelirlerin’ dörtte birinden az olamaz.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*