ENVANTER

Bir işletmenin genel olarak belli bir tarihteki varlıkları ile borçlarının ayrıntılı ola
rak tesbit ve değerlendirilmesine “Envanter” denir.

Envanter yapmak; saymak, ölçmek ve değerlendirmek suretiyle bilânço günündeki (veya herhangi bir nedenle) mevcutları, alacak ve borçları kesin bir şekilde ve ayrıntılı olarak tesbit etmektir (T.K. mad. 73).
işletmedeki hareketlerin değer ünitelerine etkisi; yapılarına, hizmet ayırımına ve niteliklerine göre değişir.

Değerlerin bir kısmı (binalar, makina ve tesisler, demirbaş gibi) yavaş yavaş yıpranır, bozulur, kırılır, kaybolur, gereksiz ya da verimsiz hale gelir. Bir kısmı (ham madde malzeme ve giderler gibi) biçim değiştirir, bir kısmı da (alım satım malları, mamuller gibi) durduğu yerde fiziksel (maddeten) yıpranmaya elverişli olduktan başka iktisadi etkenlere bağımlı olur. Bunların dışında para, döviz, hisse senedi ve tahviller gibi piyasa rayiçlerinin değişmesiyle işletme yapısında bir değer fazlalığı veya eksikliği gösterebilir. Envanter yapılacak değerler genellikle bunlardan ibarettir.

Envanter ne zaman yapılır? Altı ayda, yıl sonunda veya gerekli zamanlarda bir genel sayım ve kontrol işlemi yapılmakla beraber, bu devreler arasında da bir takım çalışmalar vardır ki; envanterde sağlık ve kararlılık sağlanmasına yarar. Bu bakımdan envanter için belli başlı iki metod uygulanır

1) Sürekli envanter yöntemi
Ticaret kanunumuz, her tacirin (küçük tacir veya esnaf hariç) tutmakla yükümlü olduğu defterler arasında envanter ve bilânço defterini de göstermiştir (T.K. mad. 73, 74),

Envanter işletmenin aktif ve pasifini, değerleriyle birlikte gösteren bir fihristtir.
Bilânço ise kısaltılmış ve denkleştirilmiş bir envanterdir. Bu yakınlık nedeniyle her ikisine birden mevcudat (envanter) ve muvazene (bilânço) defteri denmektedir. Kİ bankalarda bir defter olarak tutulmaktadır. Aslında bunlar kısa veya uzunca bir cetvelden İbaret bulunduğundan, modern muhasebe tekniğinde bunlara ayrıca defter ayrılmasına gerek duyulmamaktadır.

Envanter defterine işletmenin açılış tar rihinde ve onu izleyen her iş yılı sonunda çıkarılan envanterler ve bilânçolar kaydolunur (T.K. mad. 72/1). Envanter ve bilânçonun ilgili bulunduğu tarihe “Bilânço günü” denir (T.K. mad. 72/2).

İş yılı altı aydan az oniki aydan çok olamaz. Kanunda aksine hüküm olmadıkça iş yılı sonu İçin çıkarılacak envanter ve bi lânçoların gelecek iş yılının ilk üç ayı içinde tamamlanmış olması lâzımdır (T.K. mad. 72/3)

Envanter defterine geçirilen envanter ve bilânço; İlgili ticarethane, işletme ve şirketlerin ortakları ve yetkilileri tarafından imza ve notere ibraz olunur. İmza edilen envanter ve bilânçonun ilânı ve resmi makamlara verilmesi hakkındaki hükümler saklıdır (T.K. mad. 72/4).

Envanter defteri ciltli ve sayfaları mü> teselsil sıra numaralı olur (T.K. mad. 72/5).

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*