DÖRT BÜYÜKLERİN BORSA HİSSELERİ

“DÖRT BÜYÜKLERİN ‘BEKLENTİLERİ’ SATIN ALINACAK”

“Borsa tarafında dört büyükler üzerindeki en büyük baskı şu an İçin artan yükümlülükler ve finansal fairplay yaptırımları olarak öne çıkıyor, iyi transferler yapmak için kulüpler ciddi maliyetlerin altına imza atıyor. Ancak ses getirecek iyi transferler yapılmadığında, hem önemli sponsorluk gelirlerinden İstenilen performans alınamıyor hem de sportif başan beklentileri karşılanamıyor. Genel olarak tüm dünyada sektör üzerindeki maliyet baskısının yüksek olduğunuz söyleyebiliriz.

Hikaye bazlı olarak ise Beşiktaş’ın bu sezon şampiyonluğa ortak olma beklentileri, Şampiyonlar Ligi’ne kalınması durumunda gelir beklentileri ve inşaat devam eden stadyumdan elde edilecek gelire ilişkin beklentiler söz konusu. Fenerbahçe’de ise Fenerium’un halka arz edileceği beklentileri, şampiyonluğa ortak olmaya devam etmesinin öncelikli fiyatlanması beklenebilir. Galatasaray tarafında takımın finansal fairplay kriterlerini yerine getirmediği gerekçesiyle önümüzdeki dönemde verilmesi beklenen karar, Trabzonspor’da ise değişen yönetimle birlikte, sportif başarılar ön planda olacaktır.”

YESIL SAHALARDA KIYASIYA BİR REKABET İÇİNDE OLAN DÖRT BÜYÜKLERİN MALİ YAPISINA BAKILDIĞINDA TABLONUN KULÜPLERİN BAŞARILARI KADAR PARLAK OLMADIĞI GÖRÜLÜYOR. SEZON BASINDA VE ORTASINDA YAPILAN TRANSFERLER, YÜKSEK KURLAR VE STAT GEÜRLERİNİN DÜSMESİ, DÖRT KULÜBÜ ZORLAYAN ETKENLERİN BASINDA GELİYOR. GECMİS YIL ZARARLARININ BÜYÜKLÜĞÜ İSE DÜŞÜNDÜRÜYOR…

Endeksi’nin ise şike davalannın ortaya atıldığı 3 Temmuz 2012 talihinden bn yana belini doğnıltamadığı görülüyor.

Dört büyük kulübün getirileri ve mali dununlanna bakmadan önce Spor Toto Süper Lig’in fotoğrafını çekmek gerekiyor. Sezon başında 14 yabancı futbolcuya izin verilmesinin ardından dünya çapında yıldızların Türkiye’ye gelmesi sonrasında Spor Toto Süper ligi’nin değeri 1 milyar Euro’yn aştı ve Türkiye, Portekiz ve Rusya’yı geride bırakarak Avrupa’nın en değerli 6’ncı ligi oldu.

Fakat bu transferlerden sonra Süper Lig’deki 18 kulübün toplam borcu, şu an için 3,9 milyar TL düzeyine çıkmış oldu. Bunun 1,7 milyar TL’lik kısmını bankalara olan borçlar oluştururken kulüplerin fitiz için ödediği para ise 356 milyon TL’yi buluyor. Kulüplerin toplam gelirleriyse 1,9 milyar Tl, seviyesine ulaşmış vaziyette. Sadece dört büyük kulübün toplam borcunun ise 1 milyar dolara yaklaşmış durumda olması, durumun vahametini ortaya koyuyor. Son bir yılda dolardaki yüzde 30’luk artış nedeniyle kulüplerin borcu 700 milyon TL’ye yakın yükseldi. Dolayısıyla Süper Lig’deki mali tablo hiç de iç açıcı

BİLANÇOLAR AÇIKLANDI

Bilançolara geçmeden önce burada bir hatırlaünayı yapmak gerekiyor. Futbol kulüplerinin mali tablolan özel hesap dönemi içinde ele alınıyor. Yani diğer şirketler gibi çeyrek bazlı bir açıklama söz konusu değil. Bu bağlamda dört kulübün 2016 yılı ilk alo aylık bilançosu, 1119 Ocak haftasında açıklandı. Btuıa göre hasılatta şampiyon Fenerbahçe oldu. SanLadvertliler 2016 ilk yansında 255 milyon TL’lik satış geliri açıklarken, onu 232 milyon TL’yle Galatasaray, 204 milyon TL’yle Beşiktaş ve 47 milyon TL’yle de Trabzonspor takip etti. Bilançolarda ortaya çıkan en net tablo ise kulüplerin net zararları ve bunun yanında geçmiş yıl zararları oldu. Aslında Trabzonspor hariç tutulduğunda diğer takımların 2016 ilk yansında net zararlarını önemli ölçüde azaltüğı ve Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldınm’ın futbolda şike iddiaları ile ilgili davada, 9 Ekim 2016’te tüm sanıklarla birlikte beraat etmesi de SanLacivertliler için önem arz ediyor. Zira bu beraatla beraber Fenerbahçe, ‘3 Temmuz süreri’ni de arkasında bırakmış oldu.

BJK BİSTTE KAYIP

Burada değinilmesi gereken bir diğer nokta ise Beşiktaş hisselerindeki değer kaybı. Ligde şampiyonluğun şu an için en büyük adayı olan Siyah Beyazlılar, boısada geçen yıl yüzde 11 oranı nda kaybettirdi. Aslına bakılırsa bu durumun böyle olması Destek Menkul Değerler Araştırma Müdürü Murat Tufan’a göre şaşırtıcı değil. 2009’dan bu yana şampiyonluğu, kupası, hatta son iki sezondur stadı bile olmayan Beşiktaş’ın lıisselerin fark ediliyor. Fakat özellikle Beşiktaş’ın 746 milyon TL ve Galatasaray’m 583 milyon TL’ye ulaşan geçmiş yıl zararlarına Fenerbahçe’nin 272 milyon TL ve Trabzonspor’un da 216 milyon TL’lik borcu eklenince, tablonun vahameti de ortaya çıkmış oluyor.

FENERBAHÇE ÖNE ÇIKTI

Hem bilançolarda hem de BÎST tarafındaki getiride Fenerbahçe’nin diğer üç kulübe göre daha iyi olduğu görülüyor. Ligde ilk devreyi Beşiktaş’ın sadece 1 puan gerisinde, şampiyonluğun en büyük iki adayından birisi olaıak bitirdiğini söyleyen ALB Forex Araştırma uzmanı Enver Erkan, hali hazırda şampiyonluk iddiasının güçlü olması ve Avrupa kupalarında da yoluna devam ediyor olmasının, Fenerbahçe’yi yatırımcının güzünde ‘dalıa iyisi’ konuma getirdiğini söylüyor. “Kulübün gelirlerinin tek bir kanaldan olmaması bir avantaj. Bunların yanında kulübün imzaladığı kârlı sponsorluk anlaşmaları, lisanslı ürün satışlarının kulübün gelirlerine olan katkısı ve taraf tar sadakati de etkili olan faktörler” diyen Erkan, Fenerbahçe hisselerinin geçen yıl yüzde 11 oranında getiri sağladığını belirtiyor.

Bunun yanında şirketin Fenerinin paylanılın halka arzı konusunda çalışmalara başlanması için yönetime yetki verilmesideki zayıf performans, Tnfan’a göre beklenmedik bir durum olmasa da son derece başarılı sponsorluk sözleşmelerine imza atan kulübün futbol dışındaki branşları da eklediğinizde, şu anda 12 fınna ile sponsorluk sözleşmesi imzaladığını ve toplam 628 milyon TL gelir elde ettiğini atlamamak gerekiyor. “Buna karşın kulübün 926 milyon TL net borcu olması karamsar bir tablo çiziyor” diyen Tufan, Vodafone Arena’mn açılması ve bu yıl gösterilen başarılı performansın

Trabzonspor’da da 497 bin dolarlık yabana satışı “Spor hisseleri üzerinde paylarının yüzde 1 ‘lerin altında olmasından dolayı, yabancı yatınmcılann bu hisseler üzerinde etkisi bulunmuyor. Dolayısıyla bu alanda son bir yıl içindeki yabancı işlemlerini değerlendirdiğimiz zaman tam olarak bir yönelme veya kaçıştan bahsedilebilecek veriler olmadığı görülüyor. 2016 yılı içindeki hisse bazlı yabancı işlemlerini baz aldığımızda yabancı yatırtmanın net alımda olduğu tek hisse 948 bin dolar net alım tutarıyla Galatasaray. Yabancı yatınmcı 2016 toplamında Fenerbahçe’de 2,2 milyon dolar, Beşiktaş’ta 574 bin dolar, Trabzonspor’da ise 245 bin dolar net satışta kaldı. Kulüplerin özel tarihli bilanço dönemine sahip olduklannı düşünecek olursak, 2016 Mayıs ayının sonundan 2016 sonuna kadar olan yabancı işlemlerinde, yabanalann sadece Beşiktaş hisselerinde 79 bin dolar ve Galatasaray’da 139 bin dolarlık net alım yaptığını görüyoruz. Fenerbahçe’de 3,7 milyon dolar ve

FAİRPLAY KRİTERLERİ

Aslında 2016 yılı ilk allı aylık bilançolarına baktığımızda borsaya açık döıt büyük futbol takımının üçünün zararlarında gerileme olduğu göze çarpıyor. Bu kapsamda (inansal fairplay kriterlerinin futbol takımlarını daha gerçekçi bir yönetime ittiği görülüyor. Ancak futbol şirketleri için oyuncu maliyetleri her zaman yüksek olmaya devam edecek ve oyuncuların aldığı ücretlerin döviz cinsinden olacağını hatırlatan Alan Menkul Değerler Araştırma Uzmanı Burçak Gezgin, “Tüm bu durumu ele aldığımızda, şirkeüer, maliyet kalemlerine ciddi müdahale edemediklerine göre, yoğunlaşmaları gereken daha çok gelirlerini artıyor. Transfer edecekleri oyuncuları da ciddi yükümlülük aluna girerek transfer etmek yerine sürdürülebilir bir yükümlülüğü göze alaıak transfer etmeleri gerekiyor” diyor. Özellikle gelir kalemlerinin sürdürebilir olması ve sadece Avrupa kupalarına ve şampiyonluk gelirlerine bağlanmaması gerektiğine aüfta bulunan Gezgin, bu noktada dalıa çok forma stat ve oynncu t ransferlerinden elde edilebilecek gelirlerin de sürdürülebilir kalemler olabileceğini

Yapılan harcamalara rağmen, Avrupa kulvarında gelmeyen başarılar kulüplerin gelir gider dengesini bozmaktadır” diyen Erkan, sonuç olarak kulüplerin eğer büyük yatırım yapıyorlarsa karşılığını sahada almak zonuıda olduğuna vurgu yapıyor.

Diğer taraftan 2014/2016 sezonunda seyirci ortalamalarına bakıldığı zaman eBilet ve Passolig uygulamalarından dolayı seyirci oranında geçtiğimiz sezonlara göre düşüş yaşandığını belirten Murat Tufân, Passolig uygulamasına geçilmesiyle birlikte kulüplerinin hedeflediği stat gelirlerinin altında kaldıklarına dikkat çekiyor. “Ayrıca TL’deki değer kaybının da etkisiyle futbolcu transfer ücretlerinin oldukça yüksek olması, kulüplerin bütçelerini zorlayan bir diğer neden olarak karşımıza çıkıyor. Kulüplerin içinde bulunduğu mali çıkmazdan kurtulabilmeleri için uygulanan mali politikalarda regülasyona gitmeleri gerekiyor” diyen

Erkan’a göre bu sorunun yanıtı net bir şekilde ‘hayır’. Şirketlerin gelirlerini çeşitlendirmeyerek sadece sportif başarı sonucu elde edilecek gelirlere odaklanmaları durumunda finansal dengesizliklerin devam edeceğini belirten Erkan, sportif başarıların yanı sıra lisanslı ürün sanşı, stat gelirleri vb. gibi faktörlerin gelir içerisindeki payının istikrarlı olması halinde finansal yapının daha sağlıklı bir hal alacağını belirtiyor. “Mali tablolarda düzelme uzun vadeli planlamaların bir ürünü olacak

“DÜŞÜK TL, FUTBOL KULÜPLERİNİ ETKİLİYOR”

“Yüksek kur dört büyük kulübün önündeki en büyük risklerden biri olarak ön plana çıkıyor. Oyuncu kontratlannın birçoğunun Euro ve dolar üzerinden olduğunu, TL kontratların çok az olduğu biliniyor. Dört büyükler son dört sezonda transfer ettiği veya kiralık olarak renklerine bağladığı futbolcular için toplam 327 milyon Euro para ödedi. Milyonlarca Euro değerinde yapılan transferlerin şirket net döviz pozisyonlarına ve bilançolarına etkisi olduğunu biliyoruz, incelemek gerekirse dört büyükler arasında döviz açığının lideri 367,5 milyon TL ile Galatasaray Sportif olurken, Fenerbahçe 319,1 milyon TL, Trabzonspor 161,9 milyon TL ve Beşiktaş 146,8 milyon TL ile bünyelerinde döviz riski bulunduruyor. Küresel piyasalarda yaşanan yüksek dalgalanmaların gelişmekte olan ülkelerde riskten kaçışa neden olması Türk Lirası varlıklannın da zayıflamasına neden oluyor. TL’deki bu zayıflık nedeni ile kulüplerin yabancı para açık pozisyonları olumsuz etkileniyor ve bu durum mail yapılannı tehdit ediyor.”

Tufan, bu anlamda kulüplerin oyuncu ncrederinde bir düzenlemeye gitmesi ve giderek transfer giderlerini azaltması gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca futbol takımlarının düzenli olarak UEFA’nın düzenlediği maçlarda yer alarak Şampiyonlar Ligi gelirlerini de elde etmesi, gelirler açısından oldukça

BAKANLIKTAN TARİHİ ADIM

Dört büyükler ve diğer futbol kulüplerindeki mali tablolarında durum ortadayken, geçen ay Spor Bakanlığı ’ndan kulüp borçlan için tarihi bir adım atıldı. Bnna göre Spor Bakanlığı, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) ve Kulüpler Birliği Vakfi’nın üzerinde çalıştığı projede, toplam 3,5 milyar TL’nin üzerindeki borcu bulunan kulüplerin, 10 yıl gibi oıta vadede tüm borçlanndan anndınlması hedefleniyor. Bu bağlamda 1 milyar TL’si SOK prim ve vergi alacakları,

2,5 milyar TL’lik bölümü ise özel banka kredilerinden oluşan borcun yeniden yapılandırılması planı için birtakım yeni regülasyonlann yapılacağı da konuşuluyor. Bu mali krizin çözülebilmesi adına, futbol kulüplerinin büyük bölümü özel banka kredilerinden oluşan borcunun, üç devlet bankası olan Ziraat Bankası, Halkbank ve Vakıfbank’a devredilmesi söz konusu. Bu paralelde gerekli yasal düzenlemeler yapıldıktan sonra, hazırlanacak protokolle kulüpler ve devlet bankaları arasında 10 yıllık ödeme planı hazırlayacak. İlk bir veya iki yılının geri ödemesiz olması düşünülen yeni krediler, dalıa düşük faizlerle yeniden yapılandın lacak.

SİNYAL VERİLMİŞTİ

Aslında bu tarz bir uygulamaya gidileceğinin sinyalini bir süre önce Türkiye Futbol Federasyonu Başkan Vekili Hüsnü Güreli vermişti. Katıldığı bir toplantıda, “Spor Toto Süper Lig’deki 18 kulübün borçlar toplamı 3 milyar 948 milyon İL, net borçlan da 3 milyar 469 milyon TL seviyesinde. 18 kulübün geliri 1 milyar 884 milyon Tl., alacaklar toplamı 478 milyon TL” diyen Güreli, bu bağlamda futbol kulüplerinin nasıl finanse edildiği konusuna düzgün bir karşılık bulamadığını dile getirmişti. Ynıe, Hüsnü Güreli taralından liıtbol endüstrisinin artık yeni kredibilite için beyaz sayla açması gerektiğini vurgulamış ve “Süper lig AŞ ve iştiraki olarak kurulacak varlık yapılandırma şirketi’ çözüm olabilir’’sözlerini kullanmıştı. Beklentiler arasında özel bankalara olan borçlanıl üç devlet bankasına devredil inesi konusunun da bu şirket vasıtasıyla gerçekleştirilmesi bulunuyor. Hatırlatalım, toplam 2,5 milyar TL’lik banka borçlanılın 1,5 milyar TL’si Galatasaray, Beşiktaş, Trabzonspor ve Fenerbahçe kulüplerine ait.

Bu arada ocak ayı sonunda ekonomi danışmanlık şirketi Deloitte, 19’uncu ‘Futbol Para Ligi’ raporunu yayımladı. Dünyadaki tüm futbol kulüplerinin 201415 sezonundaki mali durumunun değerlendirildiği rapora göte Real Madrid, geçtiğimiz sezonu kupasız tamamlamasına rağmen 577 milyon Euro gelire ulaştı. Ispanyol ekip, peş peşe 1 Vinci defa sıralamanın en üst basamağında kendine yer buldu. Önceki sezon 484,8 milyon Euro’yla sırada bulunan Barcelona, 201415 sezonunda gelirini 560,8 milyon Euro’ya çıkararak 2’ndliğe yükselirken, 3’üncü sırayı da 519,5 milyon Euro ile Manchester United aldı.

Raporda ilgi çekici bir diğer detay ise Galatasaray’ın üç yıl sonra ilk 20’nin dışında kalması oldu. 2011 12 sezonunda 19,201213 sezonunda 16 ve geçen yıl 18’inci sırada bulunan SarıKırmızılılar, 201415 sezonunda ilk 20’ye giremedi. Geliri 161,9’dan 159,1 milyon Euro’ya gerileyen Galatasaray’ın, raporda kendisine 21. sırada yer bulduğu görülüyor. Buna rağmen SanKırmtzılılar, listeye girmeyi başaran tek Türk takımı ünvanını devam ettirirken, Southampton ve Napoli’nin de aralarında bulunduğu önemli takımları da geride bırakmış oldu.

DÖRT BÜYÜKLERİN BORSA HİSSELERİ_2.jpgDÖRT BÜYÜKLERİN BORSA HİSSELERİ_3.jpgDÖRT BÜYÜKLERİN BORSA HİSSELERİ_1.jpg

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*