DİSPEÇ

Her büyük avarya (deniz hasarı) sonunda gemi, yük ve navlun ile ilgililerin kendilerine düşen alacak ve vereceği tesbit etmek ve bölmek ihtiyacıyla yaptıkları hesaplaşmaya ait bir belgedir.

Bu terim , küçük avaryalarla, sigortalı ile sigortacı arasındaki hesaplaşmalar için de kullanılmaktadır. Dispecçi (dispacheur), dispe çî düzenleyen memur ve kişiye denir.

Dispecin hükmü Kural olarak sigortacının müşterek avarya garame paylan ile müşterek avarya esaslarına tabi tutulan ga rame paylarından doğan borçları Türkiye’de ve yabancı memlekette dispecin yapılması gerekli olan yerde ve o memleketin kanunlarına uygun olarak yapılmış olan dispeçe göre belirlenir.

Özellikle müşterek avaryadan olan bir zarara uğrayan sigortalı, dispeçte bu zarar için takdir edilmiş paradan fazlasını sigortacıdan isteyemeyeceği gibi, sigortacı da sigorta değeri gösterilsin veya gösterilmesin dispeçte takdir edilen paranın tamamını ödemekle yükümlüdür.

Dispeçin yapıldığı yerin hukukuna göre zarar, müşterek avaryadan sayılmıyorsa sigortalı, zararın diğer bir hukuka göre (ve özellikle sigortanın yapıldığı yerin yasalarına göre) müşterek avaryadan olduğu sebebine dayanarak sigortacıdan zararın tazminini isteyemez (T.K. mad. 1394).

Sigortacı yukarıdaki maddede yazılı ve fakat kendisinin sigorta sözleşmesine göre sorumlu olmayacağı bir kazadan doğmuş olan garame paylarını tazmin etmekle yükümlü değildir (T.K. mad. 1395).

Dispeç kanunen yetkili bir kimse tarafından yapılmışsa sigortacı bu dispeçin yapıldığı yabancı memleket hukukuna uygun olmadığını ve bu yüzden sigortalıya zarar verdiğini ileri sürerek itirazda bulunamaz (T.K. mad. 1396).
Sigortalının kusuru olmaksızın dispeç yapılmamış ise sigortalı sigorta sözleşmesi uyarınca bütün zararlar için sigortacıya doğrudan doğruya başvurulabilir (T.K. mad. 1398).

Sigortacı zarardan ancak sigorta bedeli tutarınca sorumludur (T.K. mad. 1399).

Sigortacı, bu yüzden ödenecek tazminatın tamamı sigorta bedelini geçse bile T.K. madde 1394’de yazılı masrafların hepsini ödemeye zorunludur. Dispeç hakkındaki diğer hükümler için (T.K. 1397, 1400 1412
maddelerine bakınız.)

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*