DEĞİŞEN SERMAYE

Fakat işletme faaliyetinde çeşitli etkenlerle potansiyel değişikliğine uğrayan kıymetlerin de değerlendirmeye tabi olmaları gerekir. Para halinde mevcutlarla, işletmeye yatırılmış dönen varlıklar bunlar arasındadır.
Muhasebe dışı sayılan (muhasebe dışı envanter) ve miktarları tesbit olunan iktisadi kıymetler, kabul edilen makul bir fiyat ile değerlendirilerek mevcutlan TL. üzerinden hesaplanır. Bu fiyatlar maliyet, piyasa, borsa, ilgili değerin üzerinde yazılı olan fiyat (itibari değer nominal) peşin değer (tasarruf değeri) ve muhasebede yazılı olan fiyat veya kayıtlı değeridir.

1 Değerden düşme

Para değeri sabit değildir. Para biriminin satmalma gücündeki azalışı ifade eder.
Para değeri, para biriminin satın alabileceği mal ve hizmet miktarı ile ölçülmektedir. Para değerindeki değişmelerin göstergesi, fiyatlar genel seviyesidir. Çeşitli malların fiyat ortalaması alınmak suretiyle bulunan indekslere bakarak para değerinin değişmeleri görülebilir. Mukayese için alınan iki yıl arasında, fiyatlar genel seviyesinde % 15 bir artış varsa, paranın satmalına gücünde % 15 bir azalma meydana gelmiş sayılır.

2 Değer eksilmesi;

Milli gelir hesaplarında amortisman ile de anılmaktadır. Ekonomide her yıl üretim çalışmaları sonucunda ma ve hizmetler yaratılırken, geçen yıllardan devren gelen milli varlıkta bir eskime ve aşınma olur. (Makineler, yollar, köprüler, barajlar, binalar gibi.)
Bu aşınma ve eskimeyi gidermek için gayrisafi milli hasıladan ayrılan ve harcanaıi kısma Amortisman adı verilir. Örneğin Memleketimizde bir yıl içindeki gayri safi milli gelir 150 milyar olsa, Mili varlıkta meydana gelen zarar ziyan yani eksilme 10 milyarı bulsa, safi milli hasıla 140 milyar olur.

3 Değer fazlası

Bu terim gayrimenkul işlemlerinde ve borsacılıkta değer artışları için kullanılır. Arsa ve binaların aksiyon ve obligasyonların (esham ve tahvilat) kıymetli madenlerin (altın, gümüş gibi) değerlerinde zamanla meydana gelen fazlalık (plus value) Değer fazlasını ifade eder.

Muhasebe açısından; Değer fazlası Bir firmanın normal sayılabilecek işletme kazancının ötesinde elde ettiği aşırı kârdır. Ya da para değerinin düşmesi sonücunda firma aktifini oluşturan kıymetler yükselmişse, aradaki farktır.
Kari Marks’a göre değer fazlası (artı değer) üretim kazancının işçiye ödenmeyen payıdır.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*