CİRONUN ŞARTLARI

Cironun, kayıtsız ve şartsız olması lazımdır. Ciro, şartlara bağlı tutulmuşsa bunlar yazılmamış sayılır (T.K mad. 701/1).
Kısmî ciro ve muhatabın cirosu bâtıldır (T.K. mad. 701/2).
Hâmiline yazılı ciro, beyaz ciro hükmündedir (T.K. mad. 701/3).
Açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu Cironun, kayıtsız ve şartsız olmasının
kayıt olmadan belirli bir kimse lehine öde nedeni, çekin serbestçe sürümünü sağlamak
tır. Bununla beraber ciro yapılırken bir şart da konulsa, bu şartın bir değeri olmayacaktır.
Çekin tanzimi sırasında keşideci tarafından ciroyu önleyen kayıt konulabilir. Keşidecinin, lehdarın emrine verdiği çeke “emre yazılı değildir” veya “nama yazılıdır” şeklinde kayıt koyması ciroyu haliyle önler. Ama bu hak başlangıçta yalnız keşideciye tanınmış bir haktır. Bu kaydı görerek alan lehdar veya hâmil çeki ciro edemez.
Diğer yönden emre veya hâmile yazılı olarak tanzim edilmiş ve sürüme çıkarılmış bir çekin lehdarları, ciroyu önleyen kayıt ve şartlar koyacak olurlarsa dikkate alınmaz. Esasen kanun da izin vermemektedir.
Kısmen de olsun yapılacak ciro batıl sayılır. Yine muhatap da çeki ciro edemez. Çünkü çek, poliçe gibi bir kredi aracı olmaktan çok bir ödeme aracıdır. Tıpkı para gibidir. Çekin, muhatabın eline geçince, bedeli ödenmiş ve ömrü son bulmuş olacaktır. Yeniden sürüme çıkarılmasında bir anlam yoktur. Bu bakımdan
Muhatap lehindeki ciro yalnız makbuz hükmündedir; Meğerki muhatabın birden fazla şubesi olup da ciro, çekin üzerine çekildiği şubeden başka bir şube üzerine yazılmış bulunsun (T.K. mad. 701/4).
Bir bankanın muhtelif yerlerde şubeleri vardır. Bu şubelerden biri üzerine çekilmiş bir çeki başka bir şube ödeyemez. Çünkü çekin karşılığı var mı yok mu bilemez. Onun için o çeki ödemek üzere değil de, iskonto etmek üzere alabilir. Şu halde, çek muhataba ciro edildiği takdirde bu ciro makbuz niteliğindedir. Yani ödemeyi ifade eder.
Bir bankanın bir şubesi üzerine keşideli çekin başka bir şubesi tarafından ödenmesi sözkonusu olunca, muhatap şubeden provizyon istenir ve çekin arkası “Bedeli tamamen makbuzum olmuştur” şeklinde yazılarak lehdara imza ettirilir ve bedeli ödenir.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*