ÇEKLERDE KANUNLAR İHTİLAFI

1 Muhatap olma ehliyetini belirleyen kanunlar
Bir çekin kimin üzerine (veya kime hitaben) keşide edilebileceğini, çekin ödeneceği memleket kanunu belirler. Bu kanuna göre çek, muhatabı bakımından hükümsüz sayılıyorsa kanunlarında böyle bir hükümsüzlük nedeni bulunmayan memleketlerde çek üzerine atılan imzalardan doğan taahhütler geçerlidir (T.K. mad. 731). Şu halde muhatabı ehil saymayan yasalar karşısında çekte imzaları bulunan kimselerin . taahhütleri hükümsüz olamaz, yine sorumlulukları devam eder.

2 Şekil ve süreleri saptayan kanunlar

Çeke ait taahhütlerin şekli Bu taahhütlerin imza edilmiş olduğu memleketin kanununa göre belirlenir. Bununla beraber, ödeme yeri kanunuyla emredilen şekillere uymak yeterlidir (T.K. mad. 732/1). 679. maddenin 2. ve 3. fıkraları da çek hakkında uygulanır (T.K. mad. 732/2). Yani bir çekin taahhüdü, yapıldığı memleketin kanununa göre şekil bakımından geçerli olmasa bile, aynı çeke bağlı bir taahhüdün, şekil olarak oluştuğu memleket yasasının hükmüne uygun olması yeterlidir. İlk taahhüdün şekil bakımından geçersizliği, sonraki taahhüdün geçerliliğini bozmaz. Diğer yönden; Bir Türkün, yabancı memlekette yapmış olduğu bir çek
taahhüdü, Türk yasalarına uygun ise, Türkiye’de başka bir Türke karşı da geçerlidir.
3 Taahhüt hükümlerini belirleyen kanunlar

1) Keşide Yeri Kanunu
Çekden doğan taahhütlerin sonuçları bu taahhütlerin oluştuğu memleket kanununa göre belirlenir (T.K. mad. 733).
2) Ödeme Yeri Kanunu Çekin;

Mutlaka görüldüğünde mi ödenmesi gerektiğini ya da görüldükten belli bir süre sonra ödenmek üzere çekilip çekilemeyeceğini ve gerçek keşide gününden sonraki bir günün çeke yazılmasının mümkün olup olmadığını ödeme yeri kanunu belirler. Keza,

İbraz süresini,

Çekin kabul, tasdik, teyit veya vize edilip edilmeyeceğini ve bu gibi kayıtların ne gibi sonuçlar doğuracağını,
Hâmilin kısmen ödemeyi isteyip is temiyeceğini ve böyle bir ödemeyi kabule mecbur olup olmadığını,
Çekin çizilip çizilmeyeceğini, yahut (hesaba geçirilecektir) kaydını ve benzerini kapsayıp kapsamıyacağmı ve bu kayıtların ne gibi sonuçlar doğuracağını,

Çekin karşılığı üzerinde hâmilin özel hakları bulunup bulunmadığını ve bu hakların mahiyetinin ne olduğunu,
Keşidecinin çekden cayabilip cayamı yacağını veya çekin ödenmesine itiraz edebilip edemiyeceğini,
Çekin kaybedilmesi ve çalınması halinde alınacak tedbirleri,

Cirantalara, keşideciye ve diğer çek borçlularına karşı müracaat haklarının kçh runması için bir protesto veya buna benzer bir tesbit yapmasının gerekli olup olmadığını, Ödeme Yeri Kanunu belirler (T.K. mad. 734).

3) İkametgâh Kanunu
Muhatap aleyhine ve ikametgâhlı çeki ödeyecek olan üçüncü şahıs aleyhine sebepsiz iktisaptan doğan haklar, bu kimselerin ikametgâhlarının bulunduğu memleketin kanununa göre belirlenir (T.K. mad. 735).

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*