BONOYU İMZA EDENİN SORUMLULUĞU

Bono, poliçe gibi bir itibar (kredi) ve bir ödeme aracıdır. Birbirine benzemekle beraber, tanzim şekli bakımından aralarında fark vardır. Bu farklar gözden uzak tutulmamak ve bononun niteliğine aykırı düşmemek
şartıyla, poliçeye alt T.K. 690. maddede gösterilen hükümler bonoda da uygulanır. Ancak Bonolar hakkında kanun bir takım hükümler koymuştur. Bu hükümler özellikle imza edenin sorumluluğuna ve ibrazından (görüldüğünden) bir süre sonra ödenecek bonolara ait bulunmaktadır.
a) imza edenin sorumluluğu Bir poliçe yi kabul eden muhatap, nasıl ki borçlu ve sorumlu duruma giriyorsa, bir bonoyu tanzim ve İmza eden kimse de tıpkı poliçeyi kabul eden gibi sorumludur (T.K. 690/1).
Şu halde, senedi İmza eden borçlu, senedin gününde ödeneceğini taahhüt etmiş oluyor. Ödemeden kaçınma halinde senedin hâmili, o senetten dolayı T.K. 637, 638. maddeler gereğince, hakkı olan şeylerin hepsini borçludan isteyebilir ve dâva edebilir.
b) Görüldüğünden bir süre sonra ödene cek bonolar Piyasalarımızda geçerli ve sü rümlü olmamakla beraber, bonolar da “görüldüğünden bir süre sonra ödenmek üzere” dîye düzenlenebilir. Bu takdirde vadeyi belirleyebilmek için, bononun hamili tarafından borçluya ibrazı lâzımdır. Çünkü vade, ibraz tarihinden sonra işlemeğe başlayacaktır.
“Ticaret Kanunu” nun 691/2. maddesinde “Görüldüğünden belirli bir süre sonra ödenmesi şart olan bonoların, tanzim edene 605. maddede yazılı süreler içinde ibraz olunması lâzımdır.” denilmektedir.
Bu fıkrada sözkonusu 605. madde gereğince, görüldüğünden belirli bir süre sonra ödenmesi şart olan senetler, tarihlerinden başlayarak bir yıl içinde ibraz edilmelidir. Yine bu maddeye göre; imza eden senet borçlusu, bu bir yıllık süreyi kısaltıp uzatabileceği gibi, ciranta bu süreyi sadece kısaltabilir. Bu süre içinde bono ibraz edilmezse hâmil, borçluya, cirantalara ve diğer sorumlulara karşı müracaat hakkını kaybeder.
İbrazından itibaren diye başlayan bono, imza edene ibraz edilir. O da bononun üst tarafında münasip bir yere “görülmüştür” ibaresini yazar, tarih koyarak imzasını atar. Bononun süresi artık bu ibraz tarihinden itibaren işlemeğe başlar.
Bonoyu tanzim ve imza eden kimse “görülmüştür” ibaresini yazıp tarih ve imza koymaktan kaçınırsa, durum bir protesto ile saptanır ve belgelenir. Bu takdirde bononun süresi, protesto gününden itibaren işlemeğe başlar (T.K. 691/3).

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*