BANKALARDA REHİN VE İPOTEK

Rehin, ayni bir haktır. Rehin hakkı, sahibine (alacaklıya) alacağını borçludan tahsil edemezse rehnedilen şeyleri paraya çevirterek tahsil etme yetki ve olanağını verir. Bunun için de alacaklı bakımından önemli bir teminat demektir. Teminat olduğu için rehnedilen taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde alacaklının bir mülkiyet ve tasarruf hakkı yoktur.

Rehin; Gayrimenkul ve menkul rehni olmak üzere başlıca iki bölüme ayrılır Rehin hakkı, bir gayrimenkul üzerinde tesis edilmişse buna “gayrimenkul rehni” denir. Medeni Kanunun 768 ci maddesine göre bir gayrimenkulün rehin edilebilmesi için tapuda kayıtlı olması lâzımdır.

Birden çok kimseler bir gayrimenkule müştereken sahip bulunuyorlarsa, müşterek maliklerden her biri kendi hissesini müstaki len rehnedebilir (M.K. mad. 772/1). Fakat iştirak halinde mülkiyette ancak gayrimenkulün tamamı bütün ortakların bir araya gelmesiyle rehnedilebilir (M.K. mad. 772/2).

Rehnedilecek olan gayrimenkulün mutlaka da borçluya ait olması şart değildir (M.K. mad. 796/2). Üçüncü bir şahıs, başkasının borcu için kendi gayrimenkulü’nü teminat olarak rehnedebilir.

Gayrimenkul rehni, ya ipotek ya ipotekli borç senedi ya da irat senedi şeklinde yapılır. ( İpotek)

Rehin hakkı, bir menkul eşya üzerinde tesis edilmişse buna “menkul rehni” denilir. Bu da; gayrimenkul olmayan bir şey veya hakkın, bir alacağa teminat teşkil etmek üzere verilen ve bu alacağın tahsil edilmemesi halinde alacaklıya satış bedelinden tah

sil olanağını veren bir rehin şeklidir (M.K. mad. 860).

Bu açıklamadan da anlaşılacağı gibi menkul rehnin konusunu sadece menkul eşya teşkil etmemekte, bunun yanında “haklar” üzerinde de rehin tesis olunabilmektedir. Bu bakımdan;

Bir alacağın rehni, aksine bir hüküm yoksa, aynen menkul rehin hükümlerine bağlıdır. Alacağın rehni için borcun tanındığını gösteren belgenin alacaklıya yani rehin alana teslimi şarttır. Senede bağlı olmayan alacaklılarda yazılı şekle uymak yeterlidir.

Kıymetli evrak üzerinden rehin hakkı tesis etmek için hamiline yazılı senetlerin rehin alana teslim, emre yazılı senetlerin de cira edilmesi lâzımdır. Nama yazılı senetlerin rehinde ne için rehin edildiği açıklanarak rehin alana devri gerekir.

Şu halde bir menkul eşya üzerinde rehin hakkı, kural olarak bu eşyanın teslim edilmesi ile tesis edilebilir (M.K. mad. 853). Bir istisnası vardır M.K. mad. 854’e göre “hayvan rehni” rehnedilecek hayvan teslim edilmeksizin doğar. Buna “menkul ipoteği” de denir.

Teslimi şart olan rehnin tesis edilebilmesi için aynen ipotekte olduğu gibi başlıca iki işleme ihtiyaç vardır. Bunlardan biri “Rehin sözleşmesi” diğeri ise “Teslim” dir. Gayrimenkul rehninde de ipotek sözleşmesinden başka ipoteğin tamamlanabilmesi için tapu , da dereceleriyle tescili gerekmektedir.

REHİN BORDROSU

Ticari emtia ve menkul değerler karşılığı cari hesap işlemlerinde rehin olarak bankaya verilen her parti için müşteri tarafından verilen bordrodur.

Bu bordrolar, rehnedilecek malların miktar, cins ve niteliklerini gösterir mutlaka noter tasdikinden geçirilmelidir. Ancak bu takdirde üçüncü şahıslara karşı bir hüküm ifade eder.

Rehin bordrosu örneği aşağıdadır

Aramızda aktedilmiş olan tarihli cari hesap sözleşmesine uyularak aşağıda

müfredat ve izahatı yazılı emtiayı/esham ve tahvilatı Bankanıza terhin ediyorum.

Saygılarımla,

Müşterinin İmzası

Rehnedilen şeyin Ambalajın Markası Ağırlığı Antreposu Düşünceler

Cinsi Adedi Cinsi

REHİN MAKBUZU

Menkul bir malı rehin olarak alacaklıya veya alacaklı adına yediemine verildiğini belgelemek üzere alman makbuzdur. Buna “rehin ilmühaberi” de denir.

Bankalarda ticari emtia ve menkul kıymetler karşılığı avanslarda rehin olarak bankaya verilen emtia ve kıymetlere karşılık, bankaların verdikleri makbuzler rehin makbuzlaradır.

Bu makbuzların rehinli emtia veya değerin cins, miktar ve niteliğini göstermesi esastır. Bunun için esham ve tahvilata ait rehin makbuzlarında cins, tertip, adet, nominal değer, tutar ve üzerindeki kuponlar; emtiada da cinsi, çeşidi, ambalajı, markası ve ağırlığı gösterilir. Emtianın fire vermesi ve diğer nedenlerle değişmesi ihtimaliyle ağırlık genellikle “takribi, tahmini, yaklaşık olarak” kelimeleriyle ifade edilir.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*