BANKA KREDİ BORÇLANMALARI

ÖDÜNÇ

Geri verilmek veya alınmak şartiyle alınan veya verilen şey demektir.

Bir para veya maddenin (aynın) belirli bir vadede ödenmek veya geri verilmek üzere borç olarak verilmesine “ödünç”. denir ( Karz, Ödünç para verme işleri).

ÖDÜNÇ PARA VERME

Parayı ilgilendiren bir borç para verme (karz) İşlemidir.

Faizden para kazanmak isteyen ve bu nedenle ödünç para verme işleriyle uğraşan gerçek (bankerler) ve tüzel kişiler (bankalar) hükümetten izin almak zorundadırlar.

İzin almadan faizle ödünç para vermeyi alışkanlık haline getirmiş olan kimselere “tefeci” denilir. Tefecilik ise ödünç para verme kanununa göre bir suç sayılmaktadır.

ÖDÜNÇ PARA VERME İŞLERİ KANUNU

Ödünç Para Verme; Para ile bir karz (ödünç alıp verme) işlemidir. İkraz “Ödünç vermek” istikraz “ödünç almak” demektir. Ödünç alıp verme anlaşmasına (aktine) da Borçlar Kanunu “Karz” diyor.

Böyle bir akit ile Ödünç veren, bir miktar paranın yahut bir benzeri şeyin mülkiyetini ödünç alan kimseye aktarır ve bu kimse de buna karşı, miktar ve nitelikte eşit aynı türden şeyleri geri vermekle yükümlü olur (B.K. mad. 306).

Faizden para kazanmak isteyen ve bu nedenle ödünç para verme işleriyle uğraşan gerçek ve tüzel kişiler hükümetten izin almaya mecburdurlar. İzin almadan faizle ödünç para vermeyi alışkanlık haline getirenlere “tefeci” denir. Tefecilik ise bir suçtur.

Anonim, limited, kooperatif ve sermayesi paylara ayrılmış komandit şirketi şeklindeki bankalar ile özel kanunları gereğince kurulan teşekküller bu izin usulüne tabi değildir.

Ödünç Para Verme işlerini düzenleyen 8.6.1933 tarih ve 2279 sayılı kanunun (25.5. 1938 3399, 10.8.1951 5841, 14.7.1960 18, 27.7.1960 36, 12.5.1961 302, 14.1.1970 1211 sayılı değişikliklerle) kapsamına giren konular aşağıda sırasiyle belirlenmiştir;

Madde

1 Ödünç Para ile uğraşanların izin, alma zorupluğu,

2 8 Beyanname verme mecburiyeti ve şartları,

9 Kredi ve mevduatta alınacak ve verilecek faizlerin azami haddi, 10 12 (18 sayılı kanunla kaldırılmıştır),

13 Ödünç Para Verme İşlerine tavassut edenlerin İzin alması,

14 Tefecilik hakkında,

15 16 (18 sayılı kanunla kaldırılmıştır),

17 19 Tefecilik edenlerle bu kanuna uymayan Bankalara uygulanacak cezalar,

20 (18 sayılı kanunla kaldırılmıştır),

21 Yürürlük,

22 Yetki,

Ek 1 (302 sayılı kanun) Bankaların bukanunun 2, 3, 4, 5, ve 8 nci maddeleri hükümlerinden istisna edildiği hakkındaki hükümler, yer almaktadır.

Ödünç Para Verme İşlerinde ve Mevduat kabulünde alınacak ve verilecek azami faiz oranları hakkındaki 6.8.1974 tarih ve 1002/ 10601 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Banka Meclisinin kararına göre

A BORÇ PARA VERME FAİZLERİ

Ödünç Para Verme İşlerinde alınacak yıllık ençok faiz oranı genel olarak % 11,50 yi geçemez. Orta ve uzun vadeli kredilere uygulanacak yıllık ençok faiz oranı % 14’dür.

2 yıldan az vadeli ikrazlara bu oran uygulanmaz. Bunların dışında uygulanacak faiz oranları ;

Kısa, orta ve uzun vadeli tarım kredilerinde Türkiye Halk Bankasınca küçük sanayici, sanatkâr, esnaf ve esnaf teşekküllerine açılacak kısa, orta ve uzun vadeli mesleki

kredilerde …… ……

İhracat finansmanlarında …. ……… …

Orta vadeli finansmanlar, Merkez Bankası

Yıllık en çok %

10.50

10.50

9 10.50

ÖDÜNÇ PARA VERME İŞ. K.

kaynağından ve gider vergisi istisnasından faydalanılarak yapıldığı hallerde, sadece bu şekilde karşılandığı nlsbette ve sürece ….

B MEVDUATA VERİLECEK FAtZLER

Kanun gereğince mevduat kabulüne yetkili bulunanların kabul edecekleri mevduata aşağıdaki hadler üstünde faiz verilemez

Yıllık en çok

Bankalar arası mevdu

ata ………………… Serbest

Resmi mevduata …. % 1

(Faiz bakımından Sos

yal Sigortalar Kurumu ile Bağ Kur mevduatı, tasarruf mevduatına uygulanan işleme tabi tutulur)

Ticari mevduata ……. % 2

(Faiz bakımından kooperatifler tasarruf mevduatına uygulanan işleme tabi tutulur)

Tasarruf mevduatına

Vadesiz veya 3 aya kadar vadeli mveduata .. % 3

3 aydan (3 ay dahil)

1 yıla kadar vadeli mevduata ……………. % 6

1 yıldan (1 yıl dahil)

2 yıla kadar vadeli …. % 9

2 yıldan (2 yıl dahil)

fazla vadeli mevduata (Banka ile mudi arasında tesbit edilecek oran) uygulanır. Bu tür mevduat ancak 5 yıldan fazla vadeli ikrazlar için kullanılabilir.

Vadeli mevduat hesaplarına, süreleri sona ermeden vade uzatılması yoluyla açılış

tarihinden itibaren daha yüksek faiz oranları uygulanamaz.

C ÖDÜNÇ PARA VERME KOMİSYON VE ÜCRETLERİ

ödünç para verme işleriyle müteraflk (bir arada) olarak bankalarca alınacak komle yon ve ücretler

Oran ve Hadler

İştira işlemlerinde ko misyon

(Senet tutarı üzerinden) ……. ………… % 04.00

(ibraz vadeli ve vadesine en çok 45 gün kalan senetlerin İştirasından komı’syon alınmaz. Belediye hudutları dahilinde yapılacak iştiralardan da komisyon alınmaz.)

Senetler karşılığı kredilerde komisyon ….

(Faize esas olacak adat yekûnu üzerinden yıllık) % 2.00

Esham ve tahvilat karşılığı kredilerde

Muhafaza ücreti (Rehinli menkul kıymetlerin nominal değerleri üzerinden ve’ hesap açılış tarihinden itibaren yılda bir defa olmak üzere) …………… % 1.00

Kupon tahsil komisyo

nu Kupon bedeli üzerinden …. …..1 ….. % 0.75

Emtea karşılığı krediler

Muhafaza ve murakabe komisyonu

(Faize esas adat yekûnu üzerinden yıllık).. % 1.00

Ekspertiz ücreti Ekspere ödenen gerçek ekspertiz ücreti ilgiliden aynen alınır. Bankanın kendi maaşlı eksper] varsa, rehinli emteanın ekspertiz değeri üzerinden ve he sap açılış tarihinden itibaren yılda bir defa % 0.1

(Asgari 50 TL.)

Ardiye ücreti Rehinli emtiadan alınacak ardiye ücreti, mahalli belediyelerce tespit olunacak tarifeye göre tahsil olunur. Müşteriden bu ardiye ücreti dışında ayrıca kira ve bekçi ücreti tahsil olunmaz. Aktarma, maniplasyon masraf ve ücretleri bunlar için yapılacak gerçek masraflar müşterilerden tahsil olunur.

Altın karşılığı kredilerde

Muhafaza ücreti olarak, rehinli altınların piyasa rayici üzerinden ve hesap açılış tarihinden itibaren yılda bir defa alınır ……… % 1.00

İthalât akreditifleri

Açılış komisyonu (akreditif tutarı üzerinden) …. …. ………. % 1.50

(Asgari 100 TL.)

Temdit komisyonu (temdit edilen miktar

üzerinden)…………… % 0.75

! (Asgari 50 TL.)

ithalât vesaiki mukabili kredilerde

Komisyon (vesaik tutarı üzerinden) ……… % 0.5

(Asgari 50 TL.)

ihracat vesaiki mukabili kredilerde

Komisyon (vesaik tutarı üzerinden) ……… % 0.3

(Asgari 50 TL.)

Zirai kredilerde

Ekspertiz ve murakabe ücreti (Borç bakiyeleri üzerinden yıllık) ……. % 0.5

İpotek karşılığı kredi ler

Ekspertiz ücreti (İste

nilen kredi üzerinden yani tahsis edilen kredi üzerinden) ……….. .% 0.1

(Asgari 75 TL.)

Tetkik ve kontrol ücreti ………………… % 0.3

Mesken hesaplarında borç bakiyeleri üzerinden yıllık ……….. % 0.3

İnşaat ve hazırlama hesapları borç bakiyeleri üzerinden yıllık …. % 0.6

Kredi işlemlerinde birden fazla teminat alındığı takdirde Komisyon, ücret ve masraflar sadece bir teminat çeşidi üzerinden tahakkuk ve tahsil olunur.

Herhangi bir kredinin vadesinden önce tahsili, kısmen veya tamamen kullanılmaması, alınan komisyonun iadesini gerektirmez.

Yukarıda sıralanan komisyon ve ücretler dışında muamelelerin gerektirdiği posta, telgraf, telefon ve sigorta masrafları ile iç ve dış muhabir komisyon ve masrafları ve tüm vergi, resim ve harçlar ve sair gerçek masraflar müşteriden aynen tahsil olunur.

Her işleme ait asgari komisyon 10 lira olarak tesbit edilmiştir.

D DİĞER KOMİSYON VE ÜCRETLER

Bankalarca alınacak diğer komisyon ve ücretlere gelince

Oran ve Hadler

Teminat mektupları

Muvakkat mektuplar

(bir aylık, sonra 3 ay % En azIık) ………………… 0.5

Kati ve avans teminat mektupları (üçer aylık) 0.10

Senet tahsili

Aynı yerde …. …. …. 0.3

Başka yerde …………..

Âdi ……………. 0.4

Vesikalı …….. …. 0.6

Havale ve keşideler……….. 0.4

Esham ve tahvilât muhafazası

Muhafaza (nominal de

ğerleri üzerinden yıllık ……… …….. 0.2

Kupon tahsili (Kupon

bedeli üzerinden)……… 0.5

Altın muhafaza ücreti

(Piyasa rayici üzerinden yıllık) ……. …. ……….. 0.2

Kapalı zarf ve çıkın muhafaza ücreti (yıllık)…….

Memleket içi akreditifler

Banka nezdinde açtırılan akreditifler ………. 0.4

Banka tarafından açtırılan akreditifler …….. 0.4

Borsa emirleri Esham ve tahvilâtın borsa fiyatı üzerinden …………… 0.2

Bankalar lehine verilen aval ve ciro …. …………. 0.10

İtibar mektupları (Kredi mektupları) ……….. …. …. 0.5

İstihbarat (firma başına)

(İştira, iskonto ve teminat senetleri borçluları için istihbarat ücreti alınmaz.)

Kiralık kasalar

Büyük boy (yıllık) ….

Orta boy

Küçük boy

Giden kambiyo havalele

15. TL. Gelen kambiyo havalele

ri i …. …. .i,î ‘ 0.1 5 TL

10. TL. Şirket teşkili veya sermaye arttırılması için veri « İm « Götürü

5. TL len mektuplar 75. TL.

Harici garanti mektupları

5. TL. İlk ve 3 aylık devre .En az

için 0.15 100. TL.

10. TL. Müteakip 3 aylık dev

5. TL. re için …. Serbest emtea Ardiye, manipüasyon ücreti merhun emtiadaki ücretin 0.10 100. TL.

5. TL. % 25 fazlasını geçemez.

Seyahat çekleri satışı …. 0.5 5. TL.

3. TL. Gayrimenkul ekspertizi Ekspertiz değeri üzerin

den …. …. 0.4 75. TL.

5. TL. Alacaklı cari hesap müş

terilerine gönderilen eks Götürü

Götürü treler Ekstre başına …. 2. TL.

15. TL. Memleket harici akreditifler

İthalât akreditifleri (%

En az 100 karşılıklı)

10. TL. Açılış komisyonu akre En az

ditif tutarı üzerinden.. 0.15 100. TL.

10 TL. Temdit komisyonu temdit edilen akreditif

üzerinden 0.7,5 75. TL.

5. TL. İhracat akreditiflerin

den Vesaik tutarı

25. TL. üzerinden … 0.3 50. TL.

Tahsile gönderilen ihracat

10. TL. vesaiki Vesaik tutarı

üzerinden 0.3 50. TL.

Götürü

25 TL. Bütün bu kararlar 1 Mart 1973 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmkatadır. Günün şartlarına göre yeniden saptanabilir.

Götürü 7118 sayılı Kanunla, Milli Eğitim Bakan

100. TL. lığına verilen yetkiye dayanılarak kurulmuş,

75. TL. anonim ortaklık statüsünde özel bir banka

50. TL. dır.

az Kuruluşu 1959, sermayesi 30 milyon TL.

10. TL. dır.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*