AVARYA

Geminin veya yükünün yıpranmasından, ya da fırtına, buz ve sis gibi tabiat kuvvetlerinin etkisinden veya harp dolayısıyla uğranılan maddi hasar ve masraflara “avarya” denilir. Avaryalar biri büyük, diğeri küçük olmak üzere iki çeşittir.

1 Büyük Avarya

Geminin yahut yükünün uğradığı zarar, hasar, bozukluk anlamlarına gelir. Ya da vapurun, malların, donatımın selameti bakımından yapılan masraflar demektir. Umumi veya müşterek avarya da denilir.
Gemi ve yükün her ikisini birden müşterek bir tehlikeden kurtarmak amacıyla kaptan tarafından veya onun emriyle gemiye veya yüke ya da her İkisine bilerek verilen veya böyle tedbirler sonucunda doğan bütün zararlar ile yapılan masraflar, büyük avaryadan sayılır.

Müşterek yani hem gemiyi, hem yükü aynı zamanda tehdit eden ‘‘görünmez” herhangi bir tehlike olmalı, bu tehlikeden gemi ve yükü kurtarmak için bile bile bir maddi hasar yahut masraf göze alınmalı, tedbir kaptan tarafından ve onun emriyle (özel emir şarttır) alınmış olmak, bu yüzden gemiye veya yüke ya da her ikisine doğrudan doğruya veya dolayısiyle bir zarar gelmiş ya da bir masraf yükletilmiş olmalı, nihayet bundan faydalı bir sonuç alınmış olmalıdır ki büyük avarya denebilsin.

Başlıca büyük avarya bayları 7 grupta toplanır

1. Denize mal atma,

2. Hafifletme,

3. Oturtma,

4. Barındırma,

5. Gemi Savunması,

6. Tutuklanma,

7. Masraf için borçlanma büyük avaryalardır.

Hesaplaşma Bir avaryanın büyük avarya türünden olduğu belli olunca bunun zararı gemi, yük ve navlun arasında (daha doğrusu bu kıymetlerle ilgili kimseler arasında) paylaşılır.

Paylaşma sözleşme yoksa kanunun tayin ettiği şekillerde yapılacak hesaplaşmaya “dispeç”e göre olur ( Dispeç). Böylece yük, gemi ile navlundan veya gemi ve navlun yükten, ya da yük yükten alacaklı olurlar.

2 Küçük Avarya
Bir kaza neticesinde vapurdaki malların münferit şekilde uğradıkları hasar anlamında kullanılan bir terimdir. Hususi avarya da denilir. Yani büyük avaryadan sayılmayan ve yolculuğun mutad külfetlerinden olmayan hasar ve masraflardır. Küçük avaryanın gemiye alt olanı gemi sahibine, yüke ait olanı yük sahibine düşer. Oysa ki büyük avaryada paylaşma sözkonusudur.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*