ARBİTRAJ

Fiyat farklarından yararlanmak yani kazanç sağlamak üzere senet, para, esham, tahvilat ve kıymetli maden gibi değerlerin alınıp satılmasına “arbitraj” denir.
Kambiyo kısıtlaması bulunmayan ülkelerde borsalarâ kote edilmiş döviz kurları arasındaki farklardan kâr sağlamak amacıyla yapılan işlemler de arbitraj’dır. Arbitraj işlemleri geniş teşkilâta ve büyük sermayeye bağlı bulunduğundan genellikle Bankalar tarafından yapılır.
İki piyasa arasında ve İki memleket parası üzerinde doğrudan doğruya yapılan arbitraj işlemlerine “vasıtasız (direkt) arbitraj” denir. Bunda çeşitli usuller vardır Parite usulü, maliyet fiyatı usulü, Banka emri usulü.
Üçüncü bir piyasanın aracılığından yararlanarak yapılan arbitraj işlemlerine “vasıtalı (endirekt) arbitraj” adı verilir.
Arbitraj işlemleri; Kambiyo dalgalanmaları yüzünden çok riskli ve tehlikeli bîr iştir diyebiliriz.
“Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu gereğince, bizde kambiyo kısıtlaması bulunduğundan Bankalar yabancı (dış) piyasalarla arbitraj işlemi yapmamaktadır.
Arbitrajım hukuki anlamı ve karşılığı ise, “Tahkim” dir. Hukuki terim olarak tahkim, anlaşmazlığa düşmüş ve ileride düşebilecek iki tarafın arasındaki anlaşmazlığı mahkeme marifeti ile değil, tayin edecekleri hakem ve hakemler aracılığı ile çözümlenmesine denir.
Bankaların özellikle vesikalı işlemlerinde çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek için tahkim usulüne başvurdukları olur.
Bizde tahkime ait hükümler, “Hukuk Usulü Mahkemeleri Kanunu” nda yer alır. Bu kanunun 516. maddesi uyarınca iki taraf arasında çıkmış bir anlaşmazlığı çözüm için hakem tayin edebilecekleri (compromls d’ar bltrage) gibi, herhangi bir sözleşmeye bu şartı koyabilirler.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*