ANONİM ORTAKLIĞIN EKONOMİK ÖNEMİ

1 Bu ortaklığın en büyük yararı, dağınık ve küçük sermayeleri bir araya toplamasında, bunları organize ederek büyük kuruluşlar meydana getirmesindedir. Anonim şirketler bir veya bir kaç kişinin malı olmadığından varlığı da bir veya bir kaç kişinin hayatı ile kaim değildir. Çok uzun ömürlüdür.
Anonim ortaklıklar dağınık ve çoğunlukla hareketsiz bulunan sermayeleri bir araya toplamakta ve başarılı olmaktadır.
Anonim ortaklıkta sorumluluk, yatırılan para ile sınırlı olduğundan az çok varlığı olan bir kimse fazla bir rizikoya düşmeden ortak olabilir.
Anonim ortaklıklarda paylar kıymetli evrak niteliğinde birer hisse senedi ile temsil edildiğinden hele hamiline yazılı olursa bunların devirleri çok kolaydır. İstediği anda ortak hissesini satar, parasını alır.
Bu ortaklığa güven diğer şirketlere olandan fazladır. Çünki devletin izni ve kontrolü altındadır. İkincisi ortaklığın tüm işlemleri açıktır. Genel Kurullarda, alınan kararlar ve bilançolar pay sahiplerinin gözü önündedir. Bu da şirkete olan güveni artırır.
2 Anonim şirketler esas itibariyle dağınık sermayeleri organize ederek büyük teşebbüsler halinde işletmecilik faaliyetleri yanında başka amaçlar için de yararlı olmaktadırlar.
Tek şahıs (sermayenin çoğuna sahip) şirketi ve aile şirketi dediğimiz kuruluşlar genellikle ononim şirket kisvesine bürünmektedirler. Bunun nedeni, (bizde olduğu
gibi anonim şirketlere bazı vergi muafiyetleri tanıyan ülkelerde) bir çok tüccarların, kendilerine yakın ortaklar bularak anonim ortaklık kurmaya kolayca gidebilmelerinde dir.
Aile şirketinin anonime dönüşmesinde, aile mallarını bölmemek isteği hakim olmaktadır. Bu isteği en iyi gerçekleştirecek şirket türü ise anonim ortaklıktır.
Devletin bazı kamu hizmetlerinin yürütülmesinde de bu ortaklıktan yararlanılmaktadır. Örneğin bizde Milli Bankalar, Sigorta Şirketleri, Umumi Mağazalar gibi kuruluşların çoğu devletin ortaklığıyla kurulmuşlardır. Bu bakımdan anonim ortaklıklar, devletçilik yolundaki gelişmelerde büyük yararlar sağlamışlardır. Belediyeler; elektrik, havagazı, taşıma gibi bazı şehir ihtiyaçlarını bu şirketlerden yararlanarak sağlamaktadırlar.
3) Bu saydığımız yararları yanında anonim ortaklığın ekonomik bakımdan bir çok sakıncaları da olabilir. Bugün birçok anonim ortaklıklar, demokratik kurallara göre değil aristokratik düşüncelere göre işlemektedir. Şirkete hakim olması gereken Genel Kurullarda birkaç büyük kapitalist gerçek söz sahibi bulunmakta, küçük ve münferit hisse sahipleri Genel Kurula sayıca üstün olsalar da etkili olamamaktadırlar.
Neticede Genel Kurul (Umumi Heyet) İdare Meclisi ve Murakıplar birkaç büyük sermayedar veya bunların adamlarından oluşmakta ve bu eğemenlik çoğu defa bütün hissedarlar çıkarına değil, kendilerine ve ilgili bulundukları diğer teşebbüsler çıkarına göre sürdürülmektedir. İkinci sakınca
Şirket sermayesi kıymetli evrak niteliğinde hisse senetleri ile temsil edildiğinden, bu hisse senetleri, borsa oyunlarına, spekülasyonlara konu olmaktadır.
Bu nedenlerle, çoğu kez küçük hissedarlar ve şirketin diğer alacaklıları ciddi rahatsızlıklarla karşılaşabilmekte ve yine bu nedenlerden, anonim ortaklığa (özellikle halka açık) ilgi zayıflamaktadır.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*