ALAMETİ FARİKA

1 Bir ticari eşyanın belli bir işletme’ de yapıldığını veya hazırlandığını ya da bir işletmece satışa çıkarıldığını göstermeğe yarayan ve o eşya üzerine konulan ayırıcı alamet, işaret ve yazılardır. Bu işaret ve ya zılar (markalar) taklitlerine karşı koruyucu bir reklam aracı niteliğindedir. Alameti farikaya “amblem” de denilir.

2 Alameti farikanın ekonomik önemi çok büyüktür. İşletmeci, bununla mamullerini her tarafa tanıtmak, tüketicilerle daha çok ilişki kurmak olanağını elde eder. Alameti farika ile herkes malın menşei (kökeni) ve kalitesi hakkında bilgi edindikten sonra tercihini kolayca yapabilir. Göz alan, hoşa giden, bir resme veya isme gözü veya kulağı takılan kimse, sözkonusu malı alır ve böylece deneme yapmış olur.

3 Yasalarımıza göre, alameti farikanın hukuken korunabilmesi için tescil edilmesi lâzımdır. Tescil ve ilân edilmeyen bir alameti farika, öteden beri haklı olarak kuilamlagel miş olsa da himaye görmez. Bu nedenle alameti farikada hak, tescil ile doğar. Tescil edilmeyen alameti farikalar, haksız rekabet hükümlerine girer. (B. K. 48)

4 Alameti farika iki şekilde kazanılır: Ya asli şekilde ya da halefiyet yolu ile.

a) Asli şekilde: Alameti farikanın alın ması tamamen isteğe bağlıdır. İsteyen tüccar malları üzerine bir alameti farika koyar. İs teyen koymaz, bunun yerine ticaret unvanı gibi diğer bir unvan kullanabilir. Ancak bazı hallerde devlet, alameti farika kullanma zorunlu* ğunu koyabilir. Özellikle bazı yerli ürünleri’ mizin ihracında bu zorunluk vardır. Tescili yapılacak alametin hangi cins eşyada kullanılacağı belirlenmelidir.

b) Halefiyet yolu ile: Alameti farika ti carethaneden sayılır. Bu nedenle ticarethane ile birlikte alameti farika da devredilebilir. Ancak ticaret unvanının aksine olarak alameti farika ayrıca devredilebilir. Bundan dolayı alameti farika üzerindeki hak daha çok maddi

olmayan mal üzerindeki hakka benzer. Bir alameti farikayı devralan kimse, ister devraldığı kişi ile arasında yapılan bir hukuki işlem neticesinde olsun, ister ölüme bağlı bir tasarruf ile ya da kanuni miras yolu ile olsun, asli şekildeki kurallara bağlıdır.

5 Alameti farika, ticari bir değer taşıyan bütün eşya üzerine konulabilir. Bu bakımdan, ticari bir malı imal eden, şeklini değiştiren, hazırlayan, hatta yalnız satışa çıkaran kişi o mallar için alameti farika alabilir. Diğer taraftan aynı kişinin birden fazla alameti farika alması da mümkündür. Örneğin : Bir tacir fabrikasında çıkardığı bisküvi için “ülker” şekerleme için “güneş” adını alameti farika olarak tescil ettirebilir.

6 Bir ticari malı diğerlerinden ayırmaya yarıyacak her türlü isim, resim, çizgi, renk kombinezonu ve hatta kutu gibi şeyler alameti farika olarak alınabilir. Ancak bunların genel ahlâka aykırı olmaması gerekir. Basit rakamlar veya malın türünü, şeklini gösteren isimler alameti farika olarak alınmazlar.

7 Alameti farikayı taklit edenler hakkında cezai hükümler uygulanır.

Yorum Yaz

Your email address will not be published.

*